Liên kết ngữ pháp và biểu đạt thành ngữ (문법 연결·관용 표현)

심정 변화 표현 — Biểu hiện thay đổi tâm trạng

심정 변화 표현은 글쓴이의 마음이 처음에 어떠했다가 어떤 계기로 달라졌는지를 나타내는 어휘와 문형이다. (Biểu hiện thay đổi tâm trạng là các từ vựng và mẫu câu cho thấy tâm trạng ban đầu của người viết đã thay đổi như thế nào và vì nguyên nhân nào.) 마음의 변화는 '처음에는 … 했지만 … 하면서 … 하게 되었다'처럼 시간의 흐름을 따라 드러나므로, 처음 심정, 바뀐 계기, 나중 심정의 세 부분으로 나누어 읽어야 한다. (Sự thay đổi của tâm trạng thể hiện theo dòng thời gian, như '처음에는 … 했지만 … 하면서 … 하게 되었다', nên cần chia đọc thành ba phần: tâm trạng ban đầu, nguyên nhân làm thay đổi và tâm trạng về sau.)

변화의 방향은 몇 가지 유형으로 묶인다. (Hướng thay đổi được gom thành vài loại.) 화나 실망이 가라앉아 만족이나 안도로 바뀌는 흐름이 가장 흔하다. (Dòng chảy phổ biến nhất là giận dữ hay thất vọng lắng xuống và chuyển thành hài lòng hoặc an tâm.) 짜증이나 거부감이 고마움으로 바뀌는 경우는 상대의 사랑을 뒤늦게 깨닫는 상황에서 나타난다. (Trường hợp khó chịu hay phản cảm chuyển thành biết ơn xuất hiện khi nhận ra muộn màng tình cảm của người khác.) 이때 자신의 소홀함을 돌아보며 미안함이 함께 드러나는 경우가 많다. (Lúc này thường cũng bộc lộ sự áy náy khi nhìn lại sự thiếu quan tâm của bản thân.) 걱정과 불안이 큰 상태에서 누군가의 격려를 받고 고마움을 느끼는 심정은 두 감정이 동시에 있는 경우이다. (Tâm trạng biết ơn khi nhận được lời động viên của ai đó trong lúc lo lắng và bất an lớn là trường hợp hai cảm xúc tồn tại cùng lúc.) 선지에서는 '걱정 속에서도 고마움'처럼 두 감정을 함께 묶어 제시하는 방식으로 나온다. (Trong các đáp án, cách trình bày thường là gộp hai cảm xúc lại với nhau, như '걱정 속에서도 고마움' (trong lo lắng vẫn có biết ơn).) 상대의 배려를 받을 때 고마움과 함께 자신이 더 챙기지 못한 일이 떠올라 미안함이 드는 심정도 있다. (Cũng có tâm trạng khi nhận được sự quan tâm của người khác, vừa biết ơn vừa nhớ đến việc mình chưa chăm sóc tốt hơn nên thấy áy náy.) 감정이 한쪽으로 기울지 않고 둘이 섞이는 경우는 '~이 섞인 마음'으로 제시된다. (Trường hợp cảm xúc không nghiêng về một phía mà hòa lẫn hai loại được thể hiện bằng '~이 섞인 마음' (tâm trạng pha lẫn ~).)

심정을 나타내는 어휘는 다음과 같이 정리해 두면 편하다. (Nên tổng hợp các từ vựng thể hiện tâm trạng như sau cho tiện.)

• 마음이 차분해지다 — Trở nên bình tĩnh; tâm trạng đang phấn khích hay hồi hộp lắng xuống và trở nên yên ổn. 예) 시끄러운 소리가 그치자 마음이 차분해졌다. (Khi tiếng ồn ngừng, lòng tôi trở nên bình tĩnh.)
• 마음이 뭉클하다 — Xúc động nghẹn lòng; lòng nóng lên vì biết ơn hay cảm động. 예) 말없이 건네는 따뜻한 한마디에 마음이 뭉클했다. (Một lời ấm áp được trao không cần nói nhiều khiến tôi xúc động.)
• 마음이 풀리다 — Nguôi giận, dịu xuống; tâm trạng buồn tủi hay giận dỗi được xoa dịu. 예) 상대가 먼저 사과하자 섭섭했던 마음이 풀렸다. (Khi đối phương xin lỗi trước, nỗi buồn tủi của tôi đã nguôi đi.)
• 마음이 무겁다 — Lòng nặng trĩu; vì lo lắng hay trách nhiệm mà tâm trạng không thoải mái. 예) 해야 할 일이 쌓여 마음이 무거웠다. (Việc phải làm chất đống nên lòng tôi nặng trĩu.)
• 얼굴을 들기 어렵다 — Khó ngẩng mặt; vì lỗi lầm hay xấu hổ nên khó đối diện một cách đường hoàng. 예) 약속을 번번이 어겨 얼굴을 들기가 어려웠다. (Vì nhiều lần thất hứa nên tôi khó ngẩng mặt lên.)

틀린 선지는 글에 없는 감정을 끌어오는 경우가 많다. (Đáp án sai thường đưa vào cảm xúc không có trong bài đọc.) 계기와 바뀐 뒤의 마음을 근거로 감정을 고르면 분노나 무관심 같은 선지를 가려낼 수 있다. (Dựa vào nguyên nhân và tâm trạng sau khi thay đổi để chọn cảm xúc thì có thể loại các đáp án như giận dữ hay thờ ơ.)

-는 바람에 원인 표현 — Biểu hiện nguyên nhân -는 바람에

'-는 바람에'는 앞 절이 원인이 되어 뒤에 뜻하지 않은 결과, 주로 좋지 않은 결과가 생겼음을 나타낸다. ('-는 바람에' cho biết vế trước là nguyên nhân khiến vế sau xảy ra một kết quả ngoài ý muốn, chủ yếu là kết quả xấu.) 동사에는 '-는 바람에'를, 형용사와 과거 사건에는 '-(으)ㄴ 바람에'를 붙인다. (Với động từ dùng '-는 바람에', với tính từ và sự việc quá khứ dùng '-(으)ㄴ 바람에'.) 예) 눈이 내리는 바람에 도로가 미끄러웠다. (Vì tuyết rơi nên đường trơn.) 말하는 이가 원하지 않았던 일이라는 뜻이 이 표현에 담긴다. (Biểu hiện này hàm chứa ý nghĩa đó là việc người nói không mong muốn.)

뒤 절에는 대개 피해나 정상이 아닌 상황이 온다. (Vế sau thường là thiệt hại hoặc tình huống không bình thường.) 그래서 원인과 피해가 짝을 이루는 문장이 많다. (Vì vậy có nhiều câu trong đó nguyên nhân và thiệt hại đi thành cặp.) 예) 가뭄이 길어지는 바람에 채소 값이 올랐다. (Vì hạn hán kéo dài nên giá rau đã tăng.)

'-아서/어서'는 원인을 중립적으로 말하므로 좋은 결과에도 나쁜 결과에도 쓸 수 있다. ('-아서/어서' nói nguyên nhân một cách trung lập nên có thể dùng cho cả kết quả tốt lẫn kết quả xấu.) 이와 달리 '-는 바람에'는 뜻하지 않은 나쁜 결과 쪽으로 기울어 있으므로 구별해야 한다. (Khác với đó, '-는 바람에' nghiêng về kết quả xấu ngoài ý muốn nên cần phân biệt.)

'-는 바람에'와 헷갈리기 쉬운 표현은 다음과 같다. ('-는 바람에' dễ nhầm với các biểu hiện sau.) '-는 김에'는 어떤 행동을 할 기회를 이용해 다른 행동을 함을 뜻하고, '-는 대로'는 앞 일과 같은 방식으로 뒤 일이 이어짐을 뜻하므로 원인을 나타내지 않는다. ('-는 김에' nghĩa là nhân cơ hội làm một hành động để làm thêm hành động khác, còn '-는 대로' nghĩa là việc sau tiếp nối theo cùng cách với việc trước nên không biểu thị nguyên nhân.) '-ㄹ 텐데'나 '-는 듯이'는 추측이나 비유를 나타내므로 실제로 일어난 원인을 말할 때 쓸 수 없다. ('-ㄹ 텐데' và '-는 듯이' biểu thị suy đoán hoặc ví von nên không thể dùng khi nói nguyên nhân thực tế đã xảy ra.) '-(으)려고'는 의도를 나타내므로 이미 일어난 일의 원인이 될 수 없다. ('-(으)려고' biểu thị ý định nên không thể là nguyên nhân của việc đã xảy ra.)

-자마자 연속 동작 표현 — Biểu hiện hành động liên tiếp -자마자

'-자마자'는 앞 동작이 끝나자마자 곧바로 뒤 동작이나 상황이 이어짐을 나타낸다. ('-자마자' cho biết ngay khi hành động trước kết thúc thì hành động hoặc tình huống sau tiếp nối ngay.) 두 일 사이에 시간 간격이 거의 없다는 점이 핵심이다. (Điểm cốt lõi là giữa hai việc hầu như không có khoảng cách thời gian.) 예) 문을 열자마자 시원한 바람이 들어왔다. (Vừa mở cửa ra là gió mát tràn vào.)

'-고 나서'와 구별해야 한다. (Cần phân biệt với '-고 나서'.) '-고 나서'는 앞 동작이 끝난 뒤 다음 동작이 이어진다는 순서만 나타내므로 시간 간격이 있어도 쓸 수 있다. ('-고 나서' chỉ cho biết thứ tự là sau khi hành động trước kết thúc thì hành động sau tiếp nối, nên có thể dùng dù có khoảng cách thời gian.) 반면 '-자마자'는 앞 일이 끝나는 즉시 뒤 일이 일어나는 상황에 쓴다. (Ngược lại, '-자마자' dùng cho tình huống việc sau xảy ra ngay lập tức khi việc trước vừa kết thúc.)

'-는 대로'도 '끝나자마자'와 비슷한 뜻으로 쓰인다. ('-는 대로' cũng được dùng với nghĩa gần giống '끝나자마자' (vừa kết thúc là).) 일이 끝나는 바로 그 시점에 다음 행동을 한다는 뜻일 때는 '-자마자'로 바꾸어 쓸 수 있다. (Khi có nghĩa làm hành động tiếp theo ngay tại thời điểm việc kết thúc, có thể đổi thành '-자마자'.) 다만 '-는 대로'는 지시에 따른 방식이라는 뜻으로도 쓰이므로 문맥을 보고 구별해야 한다. (Tuy nhiên, '-는 대로' cũng có nghĩa theo cách đã được chỉ thị, nên cần xem ngữ cảnh để phân biệt.)

'-자마자'는 뒤 절에 놀람이나 반응이 이어지는 경우가 많다. ('-자마자' thường đi với vế sau thể hiện sự ngạc nhiên hay phản ứng.) 빠르게 일이 진행되어 놀랐다는 흐름이 자연스럽다. (Mạch diễn đạt việc tiến triển nhanh chóng khiến người ta ngạc nhiên là tự nhiên.)

친구 사이 대화 태도 — Thái độ trò chuyện giữa bạn bè

친구 사이의 대화에서는 말의 내용보다 말하는 태도가 오해를 낳는 경우가 많다. (Trong trò chuyện giữa bạn bè, thái độ nói thường gây hiểu lầm hơn là nội dung lời nói.) 상대의 말을 끝까지 듣지 않고 끊으면 상대는 무시당한다고 느끼기 쉽다. (Nếu ngắt lời khi đối phương chưa nói hết, người đó dễ cảm thấy bị coi thường.) 그래서 대화에서는 상대가 어떤 감정으로 말하는지를 먼저 이해하려는 자세가 필요하다. (Vì vậy trong hội thoại cần có thái độ trước hết cố gắng hiểu đối phương đang nói với cảm xúc nào.)

자기 주장을 앞세우거나 상대의 틀린 부분부터 바로잡는 태도는 감정을 이해하는 대화와 거리가 멀다. (Thái độ đưa ý kiến của mình lên trước hoặc sửa ngay phần sai của đối phương thì xa với cuộc trò chuyện thấu hiểu cảm xúc.) 이런 선지는 지문의 핵심과 어긋난다. (Đáp án kiểu này trái với trọng tâm của bài đọc.)

가까운 사이일수록 말을 함부로 해도 된다고 생각하는 것은 흔한 오해이다. (Nghĩ rằng càng thân thiết thì nói năng càng có thể tùy tiện là hiểu lầm phổ biến.) 친한 사이일수록 상대의 마음을 더 세심하게 살펴야 하며, 가족처럼 가까운 사이에서는 기대가 커서 작은 말에도 실망이 크다. (Càng thân thiết thì càng phải quan sát tỉ mỉ lòng đối phương, và trong quan hệ gần gũi như gia đình, kỳ vọng lớn nên dù là lời nói nhỏ cũng khiến thất vọng sâu.)

글의 주제는 대개 결론에 해당하는 문장에 드러난다. (Chủ đề của bài thường thể hiện ở câu tương ứng với kết luận.) '그러므로'나 '따라서' 뒤의 문장이 글 전체를 아우르는 중심 내용이므로, 예시나 일부 내용을 주제로 고르면 안 된다. (Câu đứng sau '그러므로' hay '따라서' là nội dung trung tâm bao quát toàn bài, nên không được chọn ví dụ hay một phần nội dung làm chủ đề.) 선지에 글과 무관한 소재가 섞여 있으면 먼저 소거하는 것이 효과적이다. (Nếu trong đáp án có chất liệu không liên quan đến bài thì nên loại trước là hiệu quả.)

-아/어서 이유 표현 — Biểu hiện lý do -아/어서

'-아/어서'는 앞 내용이 이유나 원인이 되어 뒤 내용이 일어났음을 나타낸다. ('-아/어서' cho biết nội dung trước là lý do hay nguyên nhân khiến nội dung sau xảy ra.) 예) 날씨가 더워서 창문을 열었다. (Vì trời nóng nên tôi đã mở cửa sổ.) 원인을 중립적으로 말하므로 좋은 결과에도 나쁜 결과에도 쓸 수 있다. (Vì nói nguyên nhân một cách trung lập nên có thể dùng cho cả kết quả tốt lẫn xấu.)

뒤 절에는 명령형이나 청유형이 오지 않는다는 제약이 있다. (Có hạn chế là vế sau không đi với câu mệnh lệnh hay câu rủ rê.) 이런 문장에는 '-(으)니까'를 쓰는 것이 자연스럽다. (Trong những câu này, dùng '-(으)니까' là tự nhiên hơn.)

부정형에서는 '-지 않아서'와 '-지 못해서'를 구별해야 한다. (Ở dạng phủ định cần phân biệt '-지 않아서' và '-지 못해서'.) '-지 않아서'는 하지 않은 행동 때문에 생긴 결과를 말할 때 쓴다. ('-지 않아서' dùng khi nói kết quả phát sinh do hành động không làm.) 예) 미리 연락하지 않아서 약속이 어긋났다. (Vì không liên lạc trước nên cuộc hẹn đã bị lỡ.) '-지 못해서'는 상황이나 여건상 할 수 없었던 일이 원인일 때 쓴다. ('-지 못해서' dùng khi nguyên nhân là việc không thể làm do hoàn cảnh hay điều kiện.) 예) 시간이 없어서 점심을 먹지 못했다. (Vì không có thời gian nên tôi đã không ăn trưa được.)

-(으)ㄴ 지 기간 표현 — Biểu hiện khoảng thời gian -(으)ㄴ 지

'-(으)ㄴ 지'는 어떤 일이 시작된 때부터 지금까지 시간이 얼마나 지났는지를 나타낸다. ('-(으)ㄴ 지' cho biết từ lúc một việc bắt đầu đến nay đã trôi qua bao lâu.) '-(으)ㄴ 지 + 기간 + 되다/지나다'의 구조로 쓴다. (Được dùng theo cấu trúc '-(으)ㄴ 지 + khoảng thời gian + 되다/지나다'.) 예) 이곳으로 이사 온 지 3년이 되었다. (Đã được 3 năm kể từ khi chuyển đến nơi này.)

'-기 시작한 지'처럼 '-기 시작하다'와 결합하면 행동을 시작한 때부터의 기간을 말하게 된다. (Khi kết hợp với '-기 시작하다' như '-기 시작한 지', nó nói khoảng thời gian kể từ lúc bắt đầu hành động.) 예) 운동을 하기 시작한 지 한 달이 지났다. (Đã một tháng kể từ khi bắt đầu tập thể dục.)

'-(으)ㄴ 지'는 시점이 아니라 기간을 세는 표현이므로, 시점을 가리키는 '-(으)ㄴ 뒤'와 구별해야 한다. ('-(으)ㄴ 지' là biểu hiện đếm khoảng thời gian chứ không phải thời điểm, nên cần phân biệt với '-(으)ㄴ 뒤' chỉ thời điểm.) '-(으)ㄴ 뒤'는 어떤 일이 끝난 다음 시점을 말하고, '-(으)ㄴ 지'는 그 시점부터 지금까지의 시간을 말한다. ('-(으)ㄴ 뒤' nói thời điểm sau khi một việc kết thúc, còn '-(으)ㄴ 지' nói khoảng thời gian từ thời điểm đó đến nay.) 의존명사 '지'는 앞말과 띄어 쓴다. (Danh từ phụ thuộc '지' được viết cách với từ đứng trước.)

-도록 목적·결과 표현 — Biểu hiện mục đích và kết quả -도록

'-도록'은 어떤 목적을 이루려고 행동하거나, 어떤 상태나 결과에 이르게 함을 나타낸다. ('-도록' cho biết hành động nhằm đạt một mục đích, hoặc làm cho đạt tới một trạng thái hay kết quả nào đó.) 목적의 뜻으로 쓰일 때는 '-기 위해(서)'와 비슷하다. (Khi mang nghĩa mục đích thì giống với '-기 위해(서)'.) 예) 아이가 잘 듣도록 큰 소리로 천천히 말했다. (Tôi đã nói to và chậm để đứa trẻ nghe rõ.)

결과의 뜻으로 쓰일 때는 주로 '-도록 하다'의 형태로 쓰여, 주체가 어떤 상황이 되게 만든다는 뜻이 강하다. (Khi mang nghĩa kết quả, thường dùng dưới dạng '-도록 하다', mang ý nghĩa mạnh rằng chủ thể làm cho tình huống nào đó trở thành như vậy.) 예) 신호 체계를 바꾸어 사고가 줄어들도록 하였다. (Đã thay đổi hệ thống tín hiệu để tai nạn giảm đi.)

'-게'도 결과의 뜻을 나타내므로 헷갈리기 쉽다. ('-게' cũng biểu thị nghĩa kết quả nên dễ nhầm.) 두 표현을 구별할 때는 의도와 목적이 드러나는지, 상태가 바뀌는 결과에 무게가 있는지를 따져 보면 된다. (Khi phân biệt hai biểu hiện này, hãy xem có thể hiện ý đồ và mục đích hay không, và kết quả làm thay đổi trạng thái có được nhấn mạnh hay không.)

형제 관계 변화 — Sự thay đổi trong quan hệ anh chị em

형제 관계의 변화는 어린 시절과 성장한 뒤를 대비하여 드러나는 경우가 많다. (Sự thay đổi trong quan hệ anh chị em thường được thể hiện bằng cách so sánh thời thơ ấu với sau khi trưởng thành.) 관계가 멀어지거나 가까워지는 흐름을 나타내는 어휘를 알아 두면 선지를 판단하기 쉽다. (Nếu biết các từ vựng thể hiện dòng chảy quan hệ xa cách hay gần gũi hơn thì sẽ dễ phán đoán đáp án.)

• 티격태격하다 — Hay cãi vã vì chuyện nhỏ nhặt; thể hiện dáng vẻ thường xuyên tranh cãi. 예) 형과 동생은 어릴 때 장난감 하나를 두고 티격태격했다. (Anh và em hồi nhỏ thường cãi nhau vì một món đồ chơi.)
• 털어놓다 — Thổ lộ, nói ra không giấu giếm suy nghĩ hay nỗi lòng. 예) 동생은 진로에 대한 고민을 언니에게 털어놓았다. (Em gái đã thổ lộ nỗi băn khoăn về định hướng nghề nghiệp với chị gái.)
• 의지하다 — Nương tựa; dựa vào ai đó để nhận sự giúp đỡ khi khó khăn. 예) 아버지가 떠난 뒤로 누나에게 많이 의지했다. (Từ khi cha rời đi, tôi đã nương tựa nhiều vào chị gái.)
• 소원하다 — Xa cách; quan hệ trở nên xa dần, không liên lạc thường xuyên. 예) 오랫동안 떨어져 지낸 탓에 사이가 소원해졌다. (Vì sống xa nhau lâu ngày nên quan hệ đã trở nên xa cách.)

글의 내용과 같은 것을 고를 때는 시기, 사건, 주체가 글과 맞는지 따져야 한다. (Khi chọn đáp án đúng với nội dung bài, cần kiểm tra thời kỳ, sự kiện và chủ thể có khớp với bài hay không.) 어릴 때 다투었다는 내용을 사이가 원래 좋았다는 식으로 바꾸면 글과 반대되는 선지가 된다. (Nếu đổi nội dung đã cãi nhau khi còn nhỏ thành kiểu quan hệ vốn đã tốt đẹp thì đáp án sẽ trái ngược với bài.)

-게 되다 표현 — Biểu hiện -게 되다

'-게 되다'는 어떤 상황이 이루어져 그런 상태나 행동에 이르렀음을 나타낸다. ('-게 되다' cho biết tình huống nào đó đã hình thành và dẫn đến trạng thái hay hành động như vậy.) 변화의 결과를 말할 때 주로 쓰며, 스스로 정한 의지보다는 여러 사정이 겹쳐 그렇게 되었다는 뉘앙스가 강하다. (Thường dùng khi nói kết quả của một thay đổi, và sắc thái mạnh là do nhiều hoàn cảnh chồng lên nhau mà thành như vậy hơn là do ý chí tự quyết.) 예) 이번 학기부터 기숙사에서 지내게 되었다. (Từ học kỳ này, tôi đã phải ở ký túc xá.)

'-(으)ㄹ 수 있게 되다'는 능력이나 가능성이 생겼다는 뜻으로 자주 쓴다. ('-(으)ㄹ 수 있게 되다' thường dùng với nghĩa đã có được năng lực hay khả năng.) 예) 몇 달 연습하자 혼자서도 자전거를 탈 수 있게 되었다. (Sau vài tháng luyện tập, tôi đã có thể tự đi xe đạp.)

'-기로 하다'는 의지로 결정했음을 나타내므로 '-게 되다'와 구별해야 한다. ('-기로 하다' cho biết đã quyết định bằng ý chí nên cần phân biệt với '-게 되다'.) 예) 다음 주부터는 아침에 운동하기로 했다. (Từ tuần sau, tôi quyết định tập thể dục vào buổi sáng.)

'미리·사전에' 유의 표현 — Lưu ý về '미리' và '사전에'

'미리'와 '사전에'는 일이 일어나기 전에 미리 준비하거나 대비해야 함을 나타낸다. ('미리' và '사전에' cho biết cần chuẩn bị hoặc đối phó trước khi việc xảy ra.) 이 표현이 쓰인 문장은 '미리 … 하지 않으면 … 할 수 있다'처럼 미리 하지 않았을 때의 나쁜 결과를 함께 말하는 경우가 많다. (Câu dùng biểu hiện này thường nói kèm kết quả xấu khi không làm trước, như '미리 … 하지 않으면 … 할 수 있다'.) 예) 시험 전에 자료를 미리 준비하지 않으면 당황할 수 있다. (Nếu không chuẩn bị tài liệu trước kỳ thi thì có thể sẽ bối rối.)

'미리 … 해 두다'는 대비해 놓는다는 뜻이다. ('미리 … 해 두다' nghĩa là chuẩn bị sẵn để đối phó.) 예) 여행을 가기 전에 짐을 미리 싸 두었다. (Trước khi đi du lịch, tôi đã xếp hành lý sẵn.)