Từ loại và dạng từ

Từ vựng và dạng từ trong câu điền khuyết

Câu điền khuyết về từ vựng và dạng từ kiểm tra hai năng lực: xác định đúng từ loại theo vị trí ngữ pháp, và chọn đúng từ theo nghĩa cùng với các cụm kết hợp cố định (collocation) mà người bản ngữ hay dùng. Cách làm hiệu quả là nhìn các từ đứng quanh chỗ trống (mạo từ, tính từ sở hữu, trạng từ, giới từ, động từ khuyết thiếu) để suy ra từ loại trước, rồi mới so nghĩa trong nhóm từ cùng loại.

Về từ loại, sau mạo từ a/an/the, sau tính từ sở hữu (my, our, his) hoặc sau tính từ đứng trước danh từ, chỗ trống thường là danh từ, ví dụ make a wise decision (đưa ra quyết định sáng suốt). Danh từ trừu tượng như knowledge (kiến thức) đứng sau tính từ sở hữu và trước giới từ of. Danh từ chỉ hành động hoặc sự kiện thường đứng sau the và đi với of, như the invention of a machine (sự phát minh ra một chiếc máy). Sau trạng từ very hoặc a very là tính từ, ví dụ a very helpful suggestion (một gợi ý rất hữu ích). Tính từ helpful cũng đứng trước danh từ và nối đẳng lập với một tính từ khác bằng and. Sau động từ khuyết thiếu như should, động từ phải ở dạng nguyên thể không to. Trạng từ bổ nghĩa cho động từ, như remarkably improved (cải thiện rõ rệt). Trong cấu trúc song song với nhiều động từ nguyên thể, các động từ phải cùng dạng, ví dụ to light, to heat, and to cool (thắp sáng, sưởi ấm và làm mát).

Về từ vựng theo nghĩa, cần nhớ các nhóm từ dễ nhầm và các cụm cố định:

• valuable time — thời gian quý báu, tính từ valuable bổ nghĩa cho time.
• a requisite for — điều kiện cần thiết cho việc gì.
• a spectacular view of — khung cảnh ngoạn mục của cái gì; the flat expanse of fields là vùng đồng ruộng bằng phẳng trải rộng, expanse chỉ một vùng rộng lớn, khác với extent (mức độ, phạm vi) và expansion (sự mở rộng).
• wholehearted support — sự ủng hộ hết lòng.
• achieve success — đạt được thành công; các động từ như gather, collect, master không đi với success theo nghĩa này.
• work one's way through — từng bước vượt qua hoặc xoay xở để đi qua một hệ thống, quy trình.
• for the benefit of — vì lợi ích của ai hoặc cái gì.
• immeasurable — không thể đo lường được, dùng để nhấn mạnh giá trị lớn lao.
• pay a compliment — khen ngợi ai đó.
• crack a problem — tìm ra lời giải cho một vấn đề khó.
• sustain damage — chịu thiệt hại.
• make sure — đảm bảo rằng; sure không đi với các động từ khác như keep hay get trong cấu trúc này.
• hurt someone's feelings — làm tổn thương cảm xúc của ai; injure và break không đi với feelings theo nghĩa này.
• evoke memories — gợi lại kỷ niệm.
• be inferior to — kém hơn so với; các cấu trúc như essential to, familiar to, responsible to không mang nghĩa so sánh.
• be equipped with — được trang bị với.
• cultivate — nuôi dưỡng, trau dồi (kỹ năng, kiến thức, thói quen).
• any other activity — bất kỳ hoạt động nào khác; sau other cần danh từ chứ không phải tính từ active hay trạng từ actively.
• be interested in — hứng thú với điều gì; trở thành hứng thú với việc học.
• some + danh từ số nhiều — một số, đi với danh từ đếm được số nhiều như some students; another, every, each đi với danh từ số ít.
• mask, collar, sleeve, skirt — mặt nạ (che mặt), cổ áo, tay áo, váy; chỉ mask là vật dùng để che mặt.

Cần phân biệt các cặp từ gần nghĩa hoặc gần dạng:

• complementary (bổ sung, bù cho nhau) và complimentary (mang tính khen ngợi, hoặc miễn phí); lời khen dành cho ban tổ chức phải dùng complimentary.
• intelligent (thông minh) và intelligible (dễ hiểu, có thể hiểu được); lời giải thích dễ hiểu với người không chuyên dùng intelligible.
• forgetful (hay quên, dùng để tả người) và forgettable (đáng quên, dùng để tả vật hoặc sự việc).
• morale (tinh thần, sĩ khí) và morality (đạo đức); khi nói về tinh thần đội bóng phải dùng morale.
• referee là trọng tài trận đấu, người quyết định lỗi việt vị trong bóng đá; examiner là giám khảo và judge là thẩm phán hoặc giám khảo, không dùng cho trọng tài thể thao.

Cuối cùng, liên từ cũng là một phần của câu điền khuyết. But diễn đạt sự đối lập giữa hai vế; so chỉ kết quả; or chỉ sự lựa chọn; for là liên từ trang trọng chỉ lí do.

Từ vựng và dạng từ trong câu điền khuyết

Câu điền khuyết kiểm tra hai điều: từ đúng nghĩa trong ngữ cảnh và đúng từ loại, dạng thức với cấu trúc quanh chỗ trống. Trước khi so nghĩa, hãy xem chỗ trống đứng sau gì và trước gì: sau giới từ thường cần danh từ hoặc V-ing, sau mạo từ hoặc tính từ sở hữu cần danh từ, sau động từ to be cần tính từ, và đứng trước danh từ cần tính từ hoặc từ hạn định. Nhiều đáp án gây nhầm là các từ gần nghĩa nhưng đi với giới từ hoặc danh từ khác nhau, nên phải học cả cụm từ.

Collocation (cụm từ đi cố định)

• make friends — kết bạn; trong nghĩa này dùng make, không dùng do hay get. Ví dụ: She joined a club to make friends with people who share her hobbies.
• what becomes of + danh từ — điều gì xảy ra với ai hoặc cái gì; khác với what happens to (dùng to). Ví dụ: Nobody knows what becomes of old toys after they are donated.
• depend on, apply to, happen to — mỗi động từ đi với một giới từ riêng; cần nhớ để loại đáp án khi có giới từ theo sau chỗ trống. Ví dụ: The final result depends on the weather during the exam.

Từ hạn định và đại từ đi với danh từ đếm được

• another + danh từ đếm được số ít — một ... khác; another không đi với danh từ số nhiều. Ví dụ: Let me try another approach to solve this problem.
• another one — đại từ, dùng khi không nhắc lại danh từ đã nói. Ví dụ: This pen has run out, so I need another one.
• few / many đi với danh từ số nhiều; other đứng trước danh từ số nhiều hoặc không đếm được, còn trước danh từ đếm được số ít phải có the, another hoặc any. Ví dụ: Many students passed the test. Ví dụ khác: The other answer is correct.

Từ có nghĩa dễ nhầm trong ngữ cảnh

• worsen — trở nên tệ hơn, trái nghĩa với improve (cải thiện). Ví dụ: The traffic will worsen if more roads are closed.
• alter — thay đổi, làm khác đi, thường dùng cho kế hoạch hoặc hình thức. Ví dụ: The designers altered the plan after the meeting.
• sightseer / commuter / viewer / spectator — người đi tham quan / người đi làm hằng ngày / người xem truyền hình, phim / khán giả trực tiếp tại sự kiện. Ví dụ: Commuters crowd the train station every morning.
• leading — hàng đầu, nổi bật; thường đứng trước danh từ chỉ tổ chức hoặc công ty. Ví dụ: She studied at a leading university in Europe.
• comprehensible (có thể hiểu được) khác với comprehensive (toàn diện, bao quát). Ví dụ: The textbook gives comprehensible explanations for beginners.
• dispassionate (bình thản, khách quan) là trái nghĩa của impassioned (đầy nhiệt huyết); các tính từ như perceptive (tinh tường) và admirable (đáng ngưỡng mộ) thường đi cùng ngữ cảnh đánh giá năng lực. Ví dụ: A good judge must remain dispassionate.
• a collection of + danh từ số nhiều — bộ sưu tập; collection là danh từ, đứng sau tính từ sở hữu. Ví dụ: She keeps a collection of old coins.

Từ nối và cụm chỉ quan hệ trong đoạn văn

• for example / for instance — ví dụ như; dùng để dẫn ví dụ minh họa cho ý ở câu trước. Ví dụ: Many fruits are rich in vitamins. For example, oranges contain a lot of vitamin C.
• in reality — trong thực tế, dùng để đối chiếu với cách nhìn đơn giản hóa. Ví dụ: The job looks easy, but in reality it demands a lot of patience.

Mạo từ và trật tự tính từ

Mạo từ a, an, the và Ø (không mạo từ)

• a / an — đứng trước danh từ đếm được số ít khi chưa xác định; an đứng trước âm nguyên âm. Ví dụ: She bought a new laptop yesterday.
• the — đứng trước danh từ đã xác định hoặc duy nhất. Trong cấu trúc so sánh nhất, luôn dùng the: tính từ ngắn thêm -est, tính từ dài dùng most, cả hai đều có the phía trước. Ví dụ: He is the best player on our team.
• the last / the only / the first + danh từ + to-infinitive — chỉ một người hoặc vật duy nhất thỏa mãn điều kiện, luôn dùng the. Ví dụ: She was the last person to leave the office.
• Ø — dùng với danh từ không đếm được hoặc danh từ số nhiều khi nói chung. Ví dụ: Money cannot buy happiness.
• at night, at dawn — cụm cố định chỉ thời điểm trong ngày, không dùng mạo từ. Ví dụ: She usually studies at night.

Trật tự tính từ trước danh từ Thứ tự thường gặp là: quan điểm (opinion) – kích thước (size) – tuổi (age) – hình dạng (shape) – màu sắc (color) – nguồn gốc (origin) – chất liệu (material) – mục đích (purpose), rồi mới đến danh từ.

• Quan điểm đứng trước màu sắc và nguồn gốc. Ví dụ: an elegant black Italian coat.
• Quan điểm đứng trước kích thước, và kích thước đứng trước nguồn gốc. Ví dụ: a lovely small Vietnamese vase.
• Tuổi tác đứng trước màu sắc. Ví dụ: a small old green bicycle. Lỗi thường gặp là đặt màu sắc hoặc nguồn gốc lên trước tuổi tác.

So sánh kép (the more ... the more)

Cấu trúc the + so sánh hơn, the + so sánh hơn diễn tả hai việc thay đổi cùng chiều: một bên tăng thì bên kia cũng tăng, hoặc cùng giảm. Mỗi vế đều bắt đầu bằng the và đều phải dùng dạng so sánh hơn.

• Tính từ ngắn: the + tính từ-er. Ví dụ: The hotter it gets, the thirstier I feel.
• Tính từ dài hoặc trạng từ dài: the more + tính từ/trạng từ. Ví dụ: The more carefully you plan, the fewer mistakes you make.
• Động từ: the more + S + V. Ví dụ: The more I practice, the more confident I become.
• Với tính từ dài, vế so sánh phải là the more + tính từ, không dùng the most, vì đây là so sánh song song chứ không phải so sánh nhất. Ví dụ: The more crowded the town becomes, the more difficult parking gets.
• Vế đầu và vế sau đều phải có cấu trúc so sánh hơn; khi chỉ có một vế dùng the more thì câu không phải là so sánh kép đúng. Ví dụ: The more relaxed I feel, the more ideas I have.
• Khi chủ ngữ và động từ đảo lên trước tính từ trong mệnh đề đầu (The more + tính từ + S + be), vế sau vẫn dùng the more + tính từ. Ví dụ: The more he exercised, the stronger he became.

Tính từ sở hữu và đại từ

Tính từ sở hữu (my, your, his, her, its, our, their) phải khớp với người hoặc vật sở hữu về số ít/số nhiều và ngôi, chứ không khớp với đối tượng bị sở hữu.

• its / their — its dùng cho một vật hoặc con vật số ít; their dùng cho nhiều người hoặc vật số nhiều. Khi danh từ chỉ chủ thể là số nhiều thì không dùng its. Ví dụ: The students finished their homework early.
• Khi chủ ngữ gồm nhiều người nối bằng and, dùng their, kể cả khi trong nhóm có cả nam và nữ. Ví dụ: Anna and her brothers sold their old bikes.

Đại từ thay thế

• Đại từ tân ngữ (me, you, him, her, it, us, them) đứng sau động từ hoặc giới từ, không đứng làm chủ ngữ. Khi thay cho danh từ số nhiều, dùng them, không dùng it. Ví dụ: Cold weather prevents plants from growing, so farmers protect them with covers.
• Với cấu trúc prevent sb from doing sth, tân ngữ đứng giữa prevent và from. Ví dụ: The fence prevents the animals from entering the garden.