Từ vựng đồng nghĩa và trái nghĩa

Từ vựng đồng nghĩa trong đoạn đọc

Dạng câu hỏi này yêu cầu chọn từ hoặc cụm từ có nghĩa gần nhất với từ được gạch chân trong đoạn đọc. Nghĩa cần xác định là nghĩa trong ngữ cảnh, không chỉ là nghĩa thông dụng nhất của từ. Hãy đọc cả câu chứa từ đó, xác định từ loại (danh từ, động từ, tính từ hay trạng từ), rồi thử thay từng phương án vào câu. Phương án đúng phải giữ nguyên nghĩa của câu.

Có ba bẫy thường gặp. Thứ nhất là phương án cùng trường nghĩa nhưng khác sắc thái hoặc mức độ, ví dụ tiêu cực hay tích cực, mạnh hay nhẹ. Thứ hai là phương án trái nghĩa với từ gốc. Thứ ba là phương án là một nghĩa khác của cùng một từ đa nghĩa.

Danh từ

• awareness — sự nhận thức, sự hiểu biết về một vấn đề. Cụm raise awareness nghĩa là nâng cao nhận thức. Trong ngữ cảnh này awareness đồng nghĩa với understanding. Ví dụ: The campaign aims to raise awareness of road safety among teenagers.
• origins — nguồn gốc, khởi nguyên của một sự vật hay hiện tượng. Đồng nghĩa gần nhất là beginnings, roots, source. Ví dụ: Scholars still debate the origins of this ancient festival.
• view — quan điểm, cách nghĩ về một vấn đề. Cụm support the view that nghĩa là ủng hộ quan điểm cho rằng. Đồng nghĩa là opinion. Ví dụ: Many parents share the view that homework should be limited.
• mix — sự pha trộn, sự kết hợp giữa các yếu tố khác nhau, thường dùng trong cấu trúc a mix of A and B. Đồng nghĩa là combination. Ví dụ: The menu offers an interesting combination of Vietnamese and French dishes.
• prevalence — mức độ phổ biến, sự lan rộng của một hiện tượng hay tình trạng, thường dùng cho bệnh tật hoặc thói quen. Trong ngữ cảnh được ưa chuộng, prevalence đồng nghĩa với popularity. Ví dụ: The prevalence of online shopping has changed retail business.
• warriors — chiến binh, người chiến đấu. Đồng nghĩa là fighters. Lưu ý warrior mang sắc thái lịch sử hoặc văn chương hơn fighter. Ví dụ: Ancient warriors trained for years before entering battle.
• illnesses — các bệnh tật, các tình trạng ốm đau. Đồng nghĩa là health problems hoặc sickness. Ví dụ: Air pollution can cause serious respiratory illnesses.

Động từ

• alter — thay đổi, làm cho khác đi, thường nhấn mạnh sự thay đổi về hình thức hay tính chất. Đồng nghĩa là change. Ví dụ: The architect decided to alter the design of the lobby.
• envisage — hình dung, dự kiến trước điều có thể xảy ra trong tương lai. Đồng nghĩa là visualise, imagine, foresee. Ví dụ: It is hard to envisage a city without public transport.
• perish — chết, diệt vong, mất đi, thường dùng trong văn viết. Khi nói về một loài hay một sự vật bị mất khỏi thế giới, perish có thể đồng nghĩa với disappear. Ví dụ: Many plant species may perish if the climate keeps warming.
• decline — từ chối một cách lịch sự, đặc biệt là lời mời hay đề nghị. Cũng có nghĩa là giảm sút. Đồng nghĩa là refuse, nhưng refuse mang sắc thái mạnh hơn. Ví dụ: She declined the offer because she had another commitment.
• be expelled from — bị đuổi khỏi, bị buộc phải rời khỏi (trường học, tổ chức). Đồng nghĩa là forced to leave. Ví dụ: He was expelled from the club after breaking the rules.
• compose — sáng tác (nhạc, thơ), soạn thảo tác phẩm. Khi nói về sáng tác âm nhạc hoặc văn bản, compose có thể đồng nghĩa với writing. Ví dụ: She spent the summer composing a song for the school concert.
• aggravate — làm cho vấn đề hay bệnh trở nên nghiêm trọng hơn. Đồng nghĩa là worsen. Ví dụ: Lack of sleep can aggravate stress.
• ruin — làm hỏng, phá hoại, làm mất giá trị của một thứ. Đồng nghĩa là damage. Ruin còn là danh từ, nghĩa là tàn tích. Ví dụ: Heavy rain can ruin the crops before harvest.
• contaminate — làm nhiễm bẩn bằng chất độc hại hoặc tạp chất. Dạng tính từ contaminated nghĩa là bị nhiễm bẩn, bị ô nhiễm, đồng nghĩa với polluted. Ví dụ: The well was contaminated with chemicals from a nearby factory.

Tính từ

• difficult — khó khăn, khó làm. Đồng nghĩa là hard, nhưng hard còn nghĩa là cứng, nên phải xét ngữ cảnh. Ví dụ: It is difficult to finish this report by Friday.
• inconsequential — không quan trọng, không đáng kể, không gây hệ quả lớn. Đồng nghĩa là unimportant. Ví dụ: The small change in the schedule was inconsequential for most staff.
• deceptive — gây hiểu lầm, dễ đánh lừa về bề ngoài hay ấn tượng ban đầu. Đồng nghĩa là misleading. Ví dụ: The calm surface of the lake can be deceptive, since the water is actually very deep.
• awful — rất tệ, kinh khủng, dùng để đánh giá chất lượng, mùi vị hay cảm giác. Đồng nghĩa là terrible. Ví dụ: The weather was awful during our trip to the mountains.
• anxious — lo lắng, bồn chồn trước một việc sắp xảy ra. Đồng nghĩa là worried. Lưu ý anxious about là lo lắng về, còn anxious to do là háo hức muốn làm gì. Ví dụ: Many students feel anxious before final exams.
• outstanding — nổi bật, xuất sắc, vượt trội hơn người khác. Đồng nghĩa là excellent. Ví dụ: She is an outstanding pianist who has won several national awards.
• unusual — không thường gặp, khác với bình thường. Đồng nghĩa là strange. Ví dụ: It is unusual for the store to close on a Sunday.

Trạng từ

• mostly — chủ yếu, phần lớn. Đồng nghĩa là mainly. Ví dụ: The team consists mostly of young engineers.
• slightly — hơi, một chút, ở mức độ nhẹ. Đồng nghĩa là a little. Ví dụ: The price has increased slightly since last month.

Thành ngữ

• a mixed blessing — điều vừa có mặt có lợi vừa có mặt bất lợi. Ví dụ: Owning a car is a mixed blessing: it is convenient but expensive to maintain.

Cách làm bài: trước tiên xác định nghĩa của từ trong câu, sau đó loại các phương án trái nghĩa rõ ràng, rồi kiểm tra sắc thái và mức độ của các phương án còn lại. Nếu hai phương án đều đúng nghĩa cơ bản, hãy chọn phương án khớp với cách dùng trong đoạn, vì đề thi thường có một đáp án chính xác nhất.

Từ vựng trái nghĩa

Từ trái nghĩa (antonym) là từ có nghĩa đối lập với từ gốc. Khi làm dạng bài này, trước hết phải xác định nghĩa của từ gạch chân trong ngữ cảnh, rồi chọn phương án có nghĩa ngược lại. Không chọn từ gần nghĩa hay cùng trường nghĩa. Vì nhiều từ có nhiều nghĩa, nên cần đối chiếu với câu. Ví dụ, at liberty nghĩa là được tự do, không bị ngăn cản, nên trái nghĩa là having no freedom, tức không có tự do.

Một số cặp trái nghĩa và cách dùng thường gặp:

• sociable — hòa đồng, thích giao du; trái nghĩa với shy — nhút nhát, ít giao tiếp. Ví dụ: She is shy in crowds, but her brother is very sociable.
• precision — sự chính xác; trái nghĩa với inaccuracy — sự thiếu chính xác. Ví dụ: The map lacks precision in its measurements.
• stressful — gây căng thẳng; trái nghĩa với relaxing — thư giãn. Tense cũng mang nghĩa căng thẳng nên là đồng nghĩa, không phải đáp án trái nghĩa.
• gain — giành được, thu được; trái nghĩa với lose — mất, đánh mất. Ví dụ: Students gain confidence from public speaking, but they may lose sleep before exams.
• famous — nổi tiếng; trái nghĩa với unknown — không được biết đến. Ví dụ: The painter remained unknown until his death.
• strange (nghĩa là lạ, không quen biết) — trái nghĩa với familiar — quen thuộc, quen biết. Ví dụ: The dog barks at strange visitors but greets familiar faces happily.
• faint (mờ nhạt, khó nhận ra) — trái nghĩa với clear — rõ ràng; còn vague là đồng nghĩa. Ví dụ: I have a faint idea of the plan, but nothing is clear yet.