Phong trào yêu nước đầu thế kỉ XX

Phong trào yêu nước đầu thế kỉ XX

Từ đầu thế kỉ XX đến năm 1925, mâu thuẫn chủ yếu của xã hội Việt Nam là mâu thuẫn giữa dân tộc với thực dân Pháp và bọn đế quốc. Thực dân Pháp câu kết với giai cấp địa chủ phong kiến tay sai để áp bức dân tộc, nên chống đế quốc là nhiệm vụ hàng đầu của phong trào dân tộc dân chủ. Mâu thuẫn giai cấp giữa nông dân với địa chủ vẫn tồn tại và chưa được giải quyết triệt để, nên không thể coi nhẹ nhiệm vụ đấu tranh giai cấp.

Phong trào yêu nước đầu thế kỉ XX có hai khuynh hướng tiêu biểu là bạo động và cải cách, và cả hai đều có hạn chế.

• Khuynh hướng bạo động (Phan Bội Châu) — chủ trương dựa vào Nhật Bản để đánh đuổi thực dân Pháp, thể hiện qua phong trào Đông Du đưa thanh niên sang Nhật học. Hạn chế của khuynh hướng này là trông chờ vào sự giúp đỡ từ bên ngoài và chưa phân tích đầy đủ đặc điểm thực tiễn của xã hội Việt Nam.
• Khuynh hướng cải cách (Phan Châu Trinh) — phong trào Duy tân ở Trung Kì do Phan Châu Trinh cùng sĩ phu tiến bộ Quảng Nam khởi xướng, theo tư tưởng khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh. Về văn hóa, phong trào đề xướng bỏ lối học khoa cử, dùng chữ quốc ngữ, cải cách phong tục và trang phục. Ông hoạt động đối ngoại ở Pháp từ năm 1911 đến năm 1925, tiếp xúc giới chính trị và trí thức Pháp để vận động quyền lợi cho nhân dân Việt Nam. Hạn chế của khuynh hướng này là mang tính cải lương, đặt hi vọng vào sự cải cách từ phía thực dân.

Tầng lớp tư sản Việt Nam cũng tham gia phong trào. Cuộc vận động Chấn hưng nội hóa do giai cấp tư sản đứng đầu, kêu gọi người Việt chỉ mua hàng của người Việt, thể hiện tinh thần dân tộc trong kinh tế. Tầng lớp tiểu tư sản trí thức tiếp thu tư tưởng mới và góp phần xác lập khuynh hướng mới trong phong trào dân tộc, mở đường cho sự chuyển biến sang lập trường cách mạng vô sản.

Nguyễn Ái Quốc và tổ chức cách mạng thập niên 1920

Tháng 12-1920, tại Đại hội Tua, Nguyễn Ái Quốc bỏ phiếu tán thành gia nhập Quốc tế Cộng sản và tham gia sáng lập Đảng Cộng sản Pháp. Đây là bước ngoặt quyết định trong cuộc đời hoạt động của Nguyễn Ái Quốc, vì từ đây Người chuyển từ lập trường yêu nước sang lập trường cộng sản, tiếp thu chủ nghĩa Mác – Lênin. Sự kiện này chưa chấm dứt khủng hoảng về đường lối cứu nước ở Việt Nam; khủng hoảng ấy chỉ được giải quyết khi con đường cách mạng vô sản được vận dụng vào Việt Nam.

Trong giai đoạn 1920 – 1930, Nguyễn Ái Quốc có nhiều hoạt động tiêu biểu: tham gia sáng lập Đảng Cộng sản Pháp, dự Đại hội V của Quốc tế Cộng sản năm 1924, và soạn thảo Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt vào đầu năm 1930. Bản Tuyên ngôn Độc lập được soạn thảo và đọc năm 1945, thuộc giai đoạn sau, không thuộc giai đoạn 1920 – 1930.

Về tổ chức cách mạng, Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên do Nguyễn Ái Quốc thành lập năm 1925 tại Quảng Châu, Trung Quốc, là tổ chức cách mạng đầu tiên theo hệ tư tưởng mác-xít ở Việt Nam trong những năm 1920. Các tổ chức cộng sản như Đông Dương Cộng sản đảng, Đông Dương Cộng sản liên đoàn và An Nam Cộng sản đảng đều ra đời sau đó, vào năm 1929, nên Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên là tổ chức ra đời sớm nhất trong các tổ chức này.

Hành trình tìm đường cứu nước (1911)

Hành trình tìm đường cứu nước bắt đầu ngày 5/6/1911, khi Nguyễn Tất Thành (sau này là Nguyễn Ái Quốc, Chủ tịch Hồ Chí Minh) rời Việt Nam trên tàu Amiral Latouche-Tréville của Pháp. Điểm xuất phát là bến Nhà Rồng ở Sài Gòn, và trong chuyến đi Người làm phụ bếp trên tàu.