Âm ngắt っ, trường âm và ん: cách phát âm và nhịp

Nội dung học trong bài này

Tiếng Nhật là ngôn ngữ mà mỗi chữ chiếm một đơn vị âm có cùng độ dài, gọi là nhịp (モーラ, mora). Trong bài này, chúng ta học nguyên tắc chữ nhỏ っ chiếm một nhịp, quy tắc viết trường âm kéo dài nguyên âm, và quy luật âm của ん thay đổi theo chữ đứng sau. Ta cũng xem các từ mà có hay không có trường âm làm nghĩa khác nhau.

Khái niệm nhịp (モーラ)

Nhịp là đơn vị âm trong tiếng Nhật được phát âm với cùng độ dài. Một chữ Hiragana thường là một nhịp, và âm ghép (yōon, như きゃ) gồm hai chữ hợp lại thành một nhịp. Âm ngắt っ, trường âm và ん cũng mỗi thứ được đếm là một nhịp. Vì vậy số nhịp có thể khác số chữ. Bảng sau cho thấy số nhịp của các từ.

きて và きって chỉ khác nhau một chữ っ nhưng số nhịp tăng thêm một. Nhịp phải được đọc với độ dài đều nhau, nên きって được đọc き, っ, て với cùng một độ dài.

Âm ngắt っ: cách phát âm và cách viết

Chữ っ là chữ つ viết nhỏ. Bản thân nó không phát ra âm, mà làm cho phụ âm phía sau được giữ lại một chút rồi bật ra mạnh. Vì vậy っ chiếm một nhịp, và phụ âm của chữ đứng sau được lặp lại khi phát âm. Trước て trong きって, âm t được lặp nên viết là kitte.

Hai từ chỉ khác nhau một chữ っ nhưng cả số nhịp lẫn nghĩa đều khác. きて là dạng て của くる (đến), nên dịch là 'đến rồi'; きって nghĩa là tem thư.

Quy tắc viết trường âm

Trường âm là kéo dài nguyên âm để phát âm bằng hai nhịp. Trường âm được viết bằng cách thêm chữ nguyên âm tương ứng vào sau, theo hàng nguyên âm của chữ đứng trước. Bảng sau tóm tắt quy tắc này.

Vì trường âm được viết bằng chữ nguyên âm đứng sau, nếu bỏ chữ này đi thì có những từ nghĩa thay đổi. おばさん(obasan) nghĩa là người phụ nữ trung niên, dì; おばあさん(obāsan) nghĩa là bà. Hai từ này có số nhịp là 4 và 5, khác nhau.