Âm đục và âm bán đục
Những điều học trong bài này
Trong bài này, chúng ta học cấu tạo của âm đục (dakuon) được tạo bằng cách thêm dấu đục (゛) vào chữ âm thanh (seion), và âm bán đục (handakuon) được tạo bằng cách thêm dấu bán đục (゜). Chúng ta xác nhận mối quan hệ giữa seion và dakuon trong cùng một hàng, và có thể đọc các từ mà nghĩa thay đổi do sự khác biệt giữa seion và dakuon. Ngoài ra, chúng ta hiểu vì sao じ·ぢ và ず·づ được phát âm giống nhau.
Cấu tạo của âm đục
Âm đục được tạo bằng cách thêm dấu đục (゛) vào chữ seion. Dấu đục đặt ở phía trên bên phải các chữ thuộc hàng か, さ, た, は, và làm phụ âm đầu của seion chuyển thành âm hữu thanh (âm rung dây thanh quản). Chữ seion か(ka) là âm phát ra mà không rung dây thanh quản, còn âm đục が(ga) là âm phát ra có rung dây thanh quản. Nguyên âm không thay đổi nên cả hàng đều theo cùng một nguyên tắc để tạo thành cặp.
| Hàng | Seion (清音) | Dakuon (濁音) |
|---|---|---|
| か행 → が行 | か(ka) き(ki) く(ku) け(ke) こ(ko) | が(ga) ぎ(gi) ぐ(gu) げ(ge) ご(go) |
| さ행 → ざ行 | さ(sa) し(shi) す(su) せ(se) そ(so) | ざ(za) じ(ji) ず(zu) ぜ(ze) ぞ(zo) |
| た행 → だ行 | た(ta) ち(chi) つ(tsu) て(te) と(to) | だ(da) ぢ(ji) づ(zu) で(de) ど(do) |
| は행 → ば行 | は(ha) ひ(hi) ふ(fu) へ(he) ほ(ho) | ば(ba) び(bi) ぶ(bu) べ(be) ぼ(bo) |
Trong bảng, cột thứ hai là seion và cột thứ ba là dakuon. Tiếng Việt có các phụ âm hữu thanh g, b, d, nên が·ぎ·ぐ·げ·ご được đọc là ga, gi, gu, ge, go với rung dây thanh quản, không bật hơi mạnh như か. Riêng ふ(fu) được phát âm bằng cách thổi hơi qua khe hẹp giữa hai môi, môi hơi tròn, không phải âm bật hơi đầy đủ.
Âm bán đục và hàng ぱ
Âm bán đục được tạo bằng cách thêm dấu bán đục (゜) vào các chữ thuộc hàng は. ぱ(pa) là âm vô thanh bật hơi (âm bật) được phát ra khi hai môi chạm vào nhau rồi bật ra; âm này gần với âm p trong tiếng Việt nhưng bật hơi mạnh hơn. Dấu bán đục chỉ đặt trên các chữ hàng は, không đặt trên các chữ hàng か hoặc hàng た.
| Vị trí chữ | Seion | Dakuon | Handakuon |
|---|---|---|---|
| は행 thứ nhất | は(ha) | ば(ba) | ぱ(pa) |
| は행 thứ hai | ひ(hi) | び(bi) | ぴ(pi) |
| は행 thứ ba | ふ(fu) | ぶ(bu) | ぷ(pu) |
| は행 thứ tư | へ(he) | べ(be) | ぺ(pe) |
| は행 thứ năm | ほ(ho) | ぼ(bo) | ぽ(po) |
Dakuon ば(ba) và handakuon ぱ(pa) ở cùng vị trí chỉ khác nhau ở việc có rung dây thanh quản hay không. Vì vậy, bạn có thể nhớ hàng ぱ là các chữ của hàng は có thêm ゜.
Nội dung tiếp theo
- じ·ぢ và ず·づ là cùng một âm
- Từ có nghĩa khác nhau do âm đục
- Ví dụ
- Những điểm dễ nhầm
- Bài tập kiểm tra
Đăng nhập để đọc miễn phí toàn bộ nội dung, tối đa 2 bài mỗi ngày.
Đọc bài này trong ứng dụng