Thứ tự nét và cấu tạo chữ Hán

Mục tiêu của chương này

Học các nguyên tắc viết chữ Hán và chữ kana theo đúng thứ tự. Đồng thời, nhìn bộ thủ và cấu tạo để tách cấu trúc chữ, đếm số nét để phân biệt các chữ có hình dạng giống nhau. Thứ tự nét là quy tắc luyện bằng tay, nên hãy trực tiếp viết theo các chữ trong ví dụ bên dưới để kiểm tra.

Nguyên tắc cơ bản của thứ tự nét

Thứ tự nét là trật tự đặt các nét khi viết một chữ. Lấy bốn nguyên tắc sau làm nền tảng.

• Từ trên xuống dưới. Nét ở trên viết trước, nét ở dưới viết sau. 三(さん) viết ba nét ngang theo thứ tự từ trên xuống.
• Từ trái sang phải. Nét bên trái viết trước, nét bên phải viết sau. 人(ひと) viết nét phết bên trái trước rồi mới viết nét mác bên phải.
• Nét ngang trước, nét dọc sau. 十(じゅう) viết nét ngang trước rồi mới viết nét dọc. 木(き) cũng bắt đầu bằng nét ngang.
• Nét dọc ở giữa viết trước. 小(ちいさい) viết nét dọc ở giữa trước, sau đó mới viết nét phết bên trái và chấm bên phải.

Với những chữ có nhiều nguyên tắc chồng lên nhau thì áp dụng đồng thời cả hai nguyên tắc. 日(ひ) viết nét dọc bên trái và nét ngang phía trên trước, sau đó viết nét ngang giữa, rồi khép lại bằng nét ngang dưới cùng. Thứ tự viết khung ngoài trước, nét bên trong sau thể hiện rõ ở đây.

Phết, mác, móc

Nét có ba dạng cần phân biệt. Phết (ノ) là nét kéo xiên từ trên xuống dưới bên trái. Mác (㇏) là nét kéo xuống bên phải, và ấn lực ở cuối nét. Móc (亅) là nét dọc viết từ trên xuống, cuối nét hất lên bên phải.

人(ひと) gồm nét phết và nét mác, hai nét có hướng ngược nhau. Nét phết bên trái đi xuống bên trái, nét mác bên phải đi xuống bên phải. Nếu không phân biệt được hai nét này thì sẽ viết sai hướng nét.

Bộ thủ và cấu tạo

Bộ thủ là phần chung mang gợi ý về nghĩa hoặc âm của chữ. Cấu tạo là cách bố trí bộ thủ và phần còn lại; cơ bản là trái phải (左右) và trên dưới (上下). Chương này đề cập đến các dạng của 人, 木, 口, 日, 水. 人 khi đứng bên trái thì thành dạng 亻, 水 khi đứng bên trái thì thành dạng 氵.