Tính cách, cảm xúc và thái độ

Tính cách và sự trưởng thành

性格 (xìnggé: tính cách) là phẩm chất ổn định của một người. Muốn xác định tính cách, phải nhìn vào cách người đó nói năng, làm việc và đối xử với người khác, không dựa vào ngoại hình.

外貌 (wàimào: ngoại hình) như chiều cao, kiểu tóc hay việc đeo kính chỉ là đặc điểm bề ngoài, không trả lời câu hỏi về tính cách. Các cụm như 个子高 (gèzi gāo: cao người), 个子矮 (gèzi ǎi: thấp người), 头发卷 (tóufa juǎn: tóc xoăn), 戴眼镜 (dài yǎnjìng: đeo kính) thường được dùng làm đáp án gây nhiễu.

Giọng nói cũng là đặc điểm bề ngoài. 声音很轻 (shēngyīn hěn qīng: giọng rất nhỏ) chỉ cho biết cách nói, không đủ để kết luận về tính cách.

Các từ thường gặp để miêu tả tính cách:

• 有耐心 (yǒu nàixīn: kiên nhẫn) — nói chậm, không vội, chịu giải thích lâu. Ví dụ: 他教孩子写字时很有耐心。
• 细心 (xìxīn: cẩn thận, tỉ mỉ) — chú ý chi tiết, ít sai sót; đối lập với 粗心 (cūxīn: cẩu thả, bất cẩn). Ví dụ: 她核对账目很细心，从来不漏掉小错。
• 认真 (rènzhēn: nghiêm túc, chăm chỉ) — nhấn vào thái độ làm việc. Trong đề, 做事认真 được coi là tương đương 做事仔细 (zuòshì zǐxì: làm việc cẩn thận).
• 用心 (yòngxīn: chú tâm, dốc lòng) — làm việc bằng cả tâm trí, không qua loa. Ví dụ: 他每次写报告都很用心。
• 有计划 (yǒu jìhuà: có kế hoạch) — nghĩ trước cách làm trước khi bắt tay vào việc. Ví dụ: 他做项目前总会先列出步骤。
• 懂事 (dǒngshì: hiểu chuyện, biết điều) — biết cư xử hợp hoàn cảnh. Ví dụ: 孩子越来越懂事了，会帮家里分担一些事情。
• 自觉 (zìjué: tự giác) — tự làm việc mà không cần ai nhắc. Ví dụ: 他不用老师催，自觉完成了作业。
• 主动 (zhǔdòng: chủ động) — tự nguyện làm, không đợi người khác yêu cầu. Ví dụ: 他看到同事忙不过来，主动过来帮忙。
• 开朗 (kāilǎng: cởi mở, vui vẻ) — hay cười, dễ nói chuyện. Đối lập với 内向 (nèixiàng: hướng nội, ít nói).
• 容易相处 (róngyì xiāngchǔ: dễ hòa hợp, dễ gần) — nhanh chóng trò chuyện với mọi người và được nhiều người quý mến.

Sự trưởng thành thường được diễn tả bằng các mẫu câu thể hiện sự thay đổi hoặc thói quen lặp lại:

• 以前…，现在… (yǐqián…, xiànzài…: trước đây… bây giờ…) — so sánh trước và sau để chỉ sự thay đổi. Ví dụ: 以前他总是拖延，现在他每天按时完成任务。
• 越来越 + tính từ (yuèlái yuè: ngày càng) — diễn tả sự tiến bộ dần dần. Ví dụ: 她越来越自信了。
• 从小就 + 习惯 (cóng xiǎo jiù xíguàn: từ nhỏ đã quen) — cho thấy thói quen đã hình thành lâu. Ví dụ: 他从小就习惯自己整理房间。
• 每次…都… (měi cì…dōu…: lần nào… cũng…) — dùng để chứng minh một thói quen, từ đó suy ra tính cách. Ví dụ: 她每次开会都提前十分钟到场。

Khi làm bài, đáp án về tính cách thường là một từ khái quát (如 细心, 开朗, 懂事) được rút ra từ một chi tiết cụ thể trong đoạn nghe. Cần suy luận từ hành vi đến phẩm chất, không chọn đáp án chỉ vì nó có nhắc đến một chi tiết có trong đoạn.

Cảm xúc tích cực và tiêu cực

情绪 (qíngxù: cảm xúc) được chia thành cảm xúc 积极 (jījí: tích cực) và 消极 (xiāojí: tiêu cực). Khi nghe, cần xác định đúng cảm xúc của người nói và phân biệt các từ gần nghĩa.

Cảm xúc tích cực:

• 开心 / 高兴 (kāixīn / gāoxìng: vui vẻ) — hai từ dùng gần như thay thế được cho nhau, chỉ tâm trạng vui.
• 满意 (mǎnyì: hài lòng) — hài lòng với kết quả hoặc dịch vụ; đối lập với 不满 (bù mǎn: bất mãn). Ví dụ: 对这次服务，我非常满意。
• 放松 (fàngsōng: thư giãn, thoải mái) — không căng thẳng, cảm thấy dễ chịu. Ví dụ: 周末在家睡一觉，心情很放松。
• 兴奋 (xīngfèn: phấn khích) — rất hào hứng trước điều sắp diễn ra. Ví dụ: 听说要去海边，孩子兴奋得睡不着。