Công việc và nơi làm việc

Tình trạng và thái độ công việc

Nhóm này dùng để mô tả người khác đang làm việc ra sao: có nghiêm túc không, công việc có vất vả không, đang bận hay rảnh, có hài lòng hay không. Cần phân biệt những từ nói về thái độ và tình trạng làm việc với những từ nói về ngoại hình hay hoàn cảnh bên ngoài.

• 认真 (rènzhēn: nghiêm túc, chăm chú) — dùng để khen thái độ làm việc cẩn thận. Ví dụ: 他做事很认真。 (Anh ấy làm việc rất nghiêm túc.) Khác với 努力 (nǔlì: nỗ lực), 认真 nhấn mạnh sự chú tâm, còn 努力 nhấn mạnh sức lực bỏ ra.
• 个子 (gèzi: vóc người, chiều cao) — 个子高 / 个子矮 chỉ chiều cao, là đặc điểm ngoại hình, không phải thái độ làm việc. Ví dụ: 他个子不高，但是很能干。 (Anh ấy không cao nhưng rất giỏi việc.)
• 加班 (jiābān: làm thêm giờ) — làm việc ngoài giờ hành chính, thường đi với 太多 (quá nhiều) để nói công việc bận. Ví dụ: 最近加班很多，我没有时间运动。 (Dạo này làm thêm giờ nhiều, tôi không có thời gian tập thể dục.)
• 下班 (xiàbān: tan làm) đối lập với 上班 (shàngbān: đi làm). 下班以后 nghĩa là sau khi tan làm. Ví dụ: 下班以后我想去健身房。 (Sau giờ tan làm tôi muốn đi phòng gym.)
• 只想 (zhǐ xiǎng: chỉ muốn) biểu thị mong muốn, không có nghĩa là đã làm được. Ví dụ: 我周末只想在家休息。 (Cuối tuần tôi chỉ muốn ở nhà nghỉ ngơi.)
• 篮球 (lánqiú: bóng rổ) và 篮球场 (lánqiúchǎng: sân bóng rổ) — 打篮球 là chơi bóng rổ.
• 工作单位 (gōngzuò dānwèi: đơn vị công tác) và 正式 (zhèngshì: chính thức). 没有正式工作 nghĩa là không có việc làm chính thức. 帮忙 (bāngmáng: giúp đỡ) chỉ là làm việc giúp người khác, không đồng nghĩa với có chức vụ chính thức. Ví dụ: 我在姐姐的店里帮忙。 (Tôi giúp việc ở cửa hàng của chị gái.)
• 留下来 (liúxiàlai: ở lại) dùng khi ở lại sau giờ để làm việc. Cấu trúc 留下来 + 把 + tân ngữ + 做完 nghĩa là ở lại làm cho xong việc. Ví dụ: 为了赶进度，他留下来把报告写完了。 (Để kịp tiến độ, anh ấy ở lại viết xong báo cáo.)
• 还差…… (hái chà: vẫn còn thiếu) dùng để nói phần việc chưa đủ. Ví dụ: 还差两页没写。 (Vẫn còn thiếu hai trang chưa viết.)
• 做完 (zuòwán: làm xong) và 没做完 (méi zuòwán: chưa làm xong). Ví dụ: 作业还没做完，我不能出去玩。 (Bài tập vẫn chưa làm xong, tôi không thể đi chơi.)
• 晚点走 — 晚点 (wǎndiǎn: muộn hơn một chút) đi với 走 (về) để nói về việc về muộn hơn bình thường. Ví dụ: 今天我晚点走，你先回去吧。 (Hôm nay tôi về muộn một chút, bạn cứ về trước đi.)
• 剩下的 (shèngxià de: phần còn lại) — 把剩下的 + danh từ + 做完 nghĩa là làm xong phần còn lại. Ví dụ: 把剩下的饭吃完。 (Ăn hết phần cơm còn lại.)
• 春节 (Chūnjié: Tết Nguyên đán), 老家 (lǎojiā: quê nhà), 回老家 (huí lǎojiā: về quê). Ví dụ: 春节我要回老家看父母。 (Dịp Tết tôi sẽ về quê thăm bố mẹ.)
• 才 và 就: 才 diễn tả việc xảy ra muộn hơn dự kiến, còn 就 diễn tả việc xảy ra sớm hoặc nhanh. Cấu trúc 只能……才…… nghĩa là chỉ có thể … mới …. Ví dụ: 今天太忙，我只能晚上才有时间。 (Hôm nay bận quá, tối tôi mới có thời gian.)
• 到家 (dàojiā: về đến nhà) thường đi với 比较晚 (bǐjiào wǎn: khá muộn) để nói về thời điểm về đến nhà.
• 辛苦 (xīnkǔ: vất vả) và 开心 (kāixīn: vui vẻ). Cấu trúc 虽然……但是…… nghĩa là tuy … nhưng …. Ví dụ: 虽然很累，但是我很开心。 (Tuy rất mệt nhưng tôi rất vui.)
• 顾客 (gùkè: khách hàng) và 客人 (kèrén: khách). 满意 (mǎnyì: hài lòng) dùng để nói khách hài lòng với sản phẩm hoặc dịch vụ.
• 看到……就…… (kàndào … jiù …: thấy … thì …) diễn tả nguyên nhân dẫn đến cảm xúc. Ví dụ: 看到孩子笑，我就很高兴。 (Thấy con cười là tôi rất vui.)
• 面包店 (miànbāodiàn: tiệm bánh mì) — 店 (diàn: cửa hàng, tiệm) đi sau danh từ chỉ mặt hàng để gọi tên cửa hàng.

Hợp đồng và quy định nơi làm việc

Nhóm này gồm các từ về hợp đồng, quy định chấm công, khen thưởng và phạt, cùng cách nói về việc in ấn, lưu chuyển tài liệu và các thủ tục giấy tờ tại nơi làm việc.