Công việc, họp hành và văn phòng

Báo cáo, tài liệu và họp hành

Nhóm này gồm các từ và mẫu câu dùng trong công việc văn phòng: viết và nộp 报告 (bàogào: báo cáo), xử lý 文件 (wénjiàn: tài liệu, văn bản) và 材料 (cáiliào: tài liệu, tư liệu), sao chép, sắp xếp giấy tờ, đặt phòng và tham dự 会议 (huìyì: cuộc họp). Khi làm bài đọc hiểu, cần phân biệt các từ gần nghĩa và nắm cách hỏi – đáp về thời hạn, cách làm và tình trạng công việc.

1. Nộp và giao báo cáo, tài liệu

• 交 (jiāo: nộp, giao) — nộp bài, nộp báo cáo cho người có thẩm quyền. Mẫu thường gặp: 交报告 (nộp báo cáo), 交给经理 (giao cho giám đốc). Ví dụ: 我下午就把合同交给客户。
• 发 (fā: gửi đi, phát ra) — gửi qua mạng hoặc phân phát cho người khác: 发邮件 (gửi email), 发给同事 (gửi cho đồng nghiệp). Khác với 交, 发 nhấn vào việc gửi đi chứ không nhất thiết là nộp cho cấp trên.
• 把…交给 + người — cấu trúc giao việc hoặc giao vật cho ai đó. Ví dụ: 他把资料交给同事以后就下班了。
• Hỏi thời hạn nộp, dùng 能 + động từ để hỏi khả năng hoặc thời điểm có thể hoàn thành. Câu trả lời đúng thường nêu mốc cụ thể như 明天, 今晚, 明早, 下周三之前, kèm cam kết với 一定 (yídìng: nhất định). Ví dụ: 我下周三之前一定能把表格交给主任。
• Khi hỏi báo cáo ngày mai có nộp được không, câu trả lời có thể nêu việc sẽ sửa xong trong tối nay rồi đưa vào sáng mai, dùng 今晚就能改完 (jīnwǎn jiù néng gǎi wán: tối nay có thể sửa xong) và 明早给您 (míngzǎo gěi nín: sáng mai đưa cho anh/chị).
• 改完 / 写完 / 做完 — bổ ngữ kết quả (bổ ngữ kết quả, trong tiếng Việt là bổ ngữ chỉ kết quả) cho biết việc đã hoàn thành. 已经 (yǐjīng: đã) đứng trước động từ để nhấn mạnh việc đã xong. Ví dụ: 这份计划我已经写完了。
• 材料 và 文件 đều chỉ giấy tờ, nhưng 材料 thường là tư liệu làm cơ sở cho một việc (cuộc họp, báo cáo), còn 文件 là văn bản chính thức. Khi hỏi đã hiểu tài liệu chưa, người ta dùng 看懂 (kàndǒng: xem hiểu) và trả lời bằng 大部分看懂了 (phần lớn đã hiểu) hoặc 不太明白 (bù tài míngbai: không hiểu lắm). Ví dụ: 这份材料的重点我看懂了，只有图表不太明白。

2. Lượng từ 份 và danh từ đi kèm

• 份 (fèn: bản, phần) là lượng từ dùng cho văn bản, tài liệu, hợp đồng, báo cáo. Cấu trúc là 这份 / 一份 / 两份 + danh từ giấy tờ. Ví dụ: 这份文件要今天交出去。
• Khi nói về vật được đặt, cất hoặc sắp xếp, dùng danh từ giấy tờ đứng sau 份: 桌上的文件 (tài liệu trên bàn), 放在抽屉里 (để trong ngăn kéo). Động từ 整理 (zhěnglǐ: sắp xếp) thường đi với 好了 để chỉ đã xong. Ví dụ: 客户的资料我已经整理好了，放在柜子里。
• Khi yêu cầu đặt tài liệu ở đâu, dùng 放在…上/里 và thêm lời lịch sự như 谢谢. Ví dụ: 请你把这份报告放在我的桌子上。
• Khi yêu cầu sao chép tài liệu, dùng 把 + tân ngữ + 复印 + số lượng: 把合同复印两份 (sao hợp đồng thành hai bản). Đây là câu chữ 把 (câu chữ 把, cấu trúc đưa tân ngữ lên trước động từ), động từ phải có kết quả hoặc số lượng đi sau. Ví dụ: 请你把这些表格复印三份。
• Khi nhờ đi làm bản sao với số lượng, dùng 去复印 + số lượng: 去复印二十份 (đi sao hai mươi bản). Ví dụ: 你去复印十份，每个人一份。

3. Phân biệt 复印, 打印 và 文件

• 复印 (fùyìn: sao chép bằng máy photocopy) — làm bản sao từ bản gốc có sẵn. Ví dụ: 这份文件你复印一下。
• 打印 (dǎyìn: in ra từ máy tính) — in nội dung đã soạn trên máy tính ra giấy. Không dùng 打印 để nói về việc sao từ bản giấy gốc. Ví dụ: 请把这份电子文件打印出来。
• Khi máy móc hỏng, dùng 复印机坏了 (máy photocopy bị hỏng), 怎么办 (phải làm sao) và trả lời bằng 打电话给维修人员 (gọi cho nhân viên sửa chữa), 马上就来 (sẽ đến ngay). Ví dụ: 打印机不动了，我马上打电话给售后。

4. Họp hành và tham dự

• 会议 (huìyì: cuộc họp) là danh từ. Với các động từ như 开 (kāi: tổ chức, mở) và 参加 (cānjiā: tham gia), ta nói 开会 (họp) hoặc 开一个会议 (tổ chức một cuộc họp), 参加会议 (tham dự cuộc họp). Ví dụ: 下午公司要开一个会议，请大家按时到场。
• 参加 dùng cho việc tham dự cuộc họp, buổi lễ, hoạt động. Mẫu 所有部门都要参加 (tất cả các phòng ban đều phải tham dự) rất thường gặp. Ví dụ: 新员工都要参加这次培训。
• Với cuộc họp quan trọng, dùng 重要的会议 và nhắc 准时 (zhǔnshí: đúng giờ). Ví dụ: 这是一个很重要的会议，请大家准时到。
• Đặt phòng họp: 订 (dìng: đặt trước), kết hợp với 会议室 (phòng họp). Ví dụ: 请帮我订一下下周的会议室。
• 迟到 (chídào: đến muộn) là trái nghĩa với 准时, dùng khi nói về người đến họp trễ. Ví dụ: 开会的时候不要迟到。
• Khi nói chức vụ, người ta ghép họ với chức danh, như 王经理 (Giám đốc Vương). Ví dụ: 张经理说明天的计划可以改。

5. Tình trạng công việc và trình tự

• 忙 (máng: bận) là tính từ, thường đi sau 很: 工作很忙 (công việc rất bận). Ví dụ: 这个月我们都很忙。
• 加班 (jiābān: làm thêm giờ) là động từ ly hợp, thường đi với 要, 常常, 到很晚: 常常要加班到很晚 (thường phải làm thêm giờ đến rất khuya). Ví dụ: 项目快结束了，大家都在加班。
• 然后 (ránhòu: sau đó) dùng để nối trình tự hai hành động, thường đi với 再 ở vế sau: 先…然后再… (làm trước rồi sau đó mới…). Ví dụ: 先把表格填完，然后再交给财务。
• 因为…所以… (vì…nên…) dùng để nêu nguyên nhân và kết quả. Ví dụ: 因为路上很堵，所以会议推迟了。

6. Phát hiện lỗi và cách sửa

• 发现 (fāxiàn: phát hiện) đi với danh từ chỉ lỗi như 错误 (cuòwù: sai sót). Ví dụ: 我发现报告里有一个数字写错了。
• 主动 (zhǔdòng: chủ động) đứng trước động từ để chỉ việc làm không cần ai nhắc. Trong các câu về phát hiện sai sót, đáp án đúng thường là báo cho cấp trên và tự sửa lại. Ví dụ: 他发现问题以后主动去找经理解释。

7. Hỏi – đáp về cách điền biểu mẫu

• 表格 (biǎogé: biểu mẫu) và 表 (biǎo: bảng, mẫu) dùng khi hỏi cách điền. Câu hỏi thường là 怎么填 (điền thế nào) và câu trả lời hướng dẫn các bước: trước hết viết 名字 (míngzi: tên), 电话 (diànhuà: số điện thoại), sau đó 签字 (qiānzì: ký tên). Ví dụ: 先在第一行写上你的名字，再签个字。
• Mẫu …就行 / …就可以 (chỉ cần… là được) dùng để nêu cách làm đơn giản. Ví dụ: 在这里写日期就行。
• 行 (háng: hàng, dòng) dùng cho chỉ vị trí trên bảng biểu: 第一行 (dòng đầu tiên). Ví dụ: 把数字填在第二行。

8. Xin phép và đồng ý

• 可以…，但是… là mẫu đồng ý kèm điều kiện. Ví dụ: 可以晚一点交，但是下周一之前一定要交。
• 不用了 (bù yòng le: không cần nữa) dùng để từ chối việc được đề nghị. Ví dụ: 不用了，我已经做完了。
• 好的 (hǎo de: được) dùng để nhận lời yêu cầu, sau đó nói sẽ làm ngay, như 我今天下午就去办 (chiều nay tôi đi làm ngay). Ví dụ: 好的，我下午就去联系。
• Phân biệt 能 (có thể, có khả năng) và 可以 (được phép, được). Ví dụ: 你能不能帮我看一下？ và 这里可以停车。

Nghề nghiệp và công việc

Nghề nghiệp (职业 zhíyè: nghề nghiệp) và công việc (工作 gōngzuò: công việc, làm việc) là nhóm từ thường gặp trong phần đọc. Trước hết cần nhớ các từ chỉ nghề: 翻译 (fānyì: phiên dịch, biên dịch), 护士 (hùshi: y tá), 老师 (lǎoshī: giáo viên), 司机 (sījī: tài xế), 医生 (yīshēng: bác sĩ), 经理 (jīnglǐ: giám đốc, quản lý). Chú ý 翻译 vừa là danh từ (người phiên dịch) vừa là động từ (dịch).

Để nói nghề nghiệp của ai, dùng cấu trúc 是一名 + nghề (shì yì míng …: là một …). Ví dụ: 我妹妹是一名医生。 Để nói làm việc gì ở đâu, dùng 在 + nơi làm việc + 做/教 + việc (zài … zuò/jiāo …: làm/dạy … ở …). Ví dụ: 他在一所中学教数学。 Từ 护理人员 (hùlǐ rényuán: nhân viên điều dưỡng) là cách gọi khác của 护士.