Liên kết chỉ lý do, mục đích và cách biến đổi vị ngữ (이유·목적 연결과 용언 활용 표현)
'-고 있다' — Diễn đạt hành động đang tiến hành
'-고 있다' là cách diễn đạt tiến hành, gắn vào thân động từ để chỉ hành động đang diễn ra tại thời điểm nói. Dù thân động từ có 받침(patchim) hay không, đều gắn '-고 있다' vào sau thân động từ, và không dùng với tính từ. Ví dụ: 아이가 마당에서 공을 차고 있다. (Đứa bé đang đá bóng ở sân.) Khi hành động của người cần kính trọng, đổi thành '-고 계시다'; còn hành động từng diễn ra trong quá khứ được biểu thị bằng '-고 있었다'.
Khi đối chiếu câu với tranh, cần lần lượt xác nhận chủ ngữ, động từ, tân ngữ và địa điểm, vì cùng một động từ nhưng khi tân ngữ thay đổi thì câu có thể không khớp với tranh. '읽다' là động từ có tân ngữ là vật có chữ viết như sách hay báo. Ví dụ: 학생이 도서실에서 잡지를 읽고 있다. (Học sinh đang đọc tạp chí trong phòng đọc.) '치다' là động từ có tân ngữ là nhạc cụ được gõ phím hoặc gảy dây như piano hay guitar. Ví dụ: 누나가 거실에서 기타를 치고 있다. (Chị gái đang chơi guitar ở phòng khách.)
Danh từ chỉ địa điểm là nơi hành động diễn ra, nên dù cùng một địa điểm, nếu động từ khác nhau thì câu sẽ sai. Việc nhận thức ăn ở nhà ăn và việc nấu thức ăn ở nhà ăn là hai động từ khác nhau nên cần phân biệt. Hành động cầm khay ăn và nhận thức ăn ở quầy phát cơm được diễn đạt bằng '받다'.
'공부', '체조', '청소' là danh từ chỉ hành động, kết hợp với '하다' thành '공부를 하다', '체조를 하다', '청소를 하다'. Ở thư viện thì mở sách ra và học bài (공부를 하다), ở công viên thì giơ tay lên cao tập thể dục (체조를 하다). Trên đường phố cũng có lúc vừa dùng chổi quét đường vừa dọn dẹp (청소를 하다).
Những từ có vẻ chỉ địa điểm tương tự như sông, biển, núi cũng cần phân biệt. Con đường bên bờ sông gọi là '강변', và hình ảnh đi xe đạp dọc bờ sông được diễn đạt bằng '자전거를 타고 있다'. Ở bảo tàng nghệ thuật hoặc phòng trưng bày thì hợp với hành động xem tác phẩm treo tường, còn ở tiệm chụp ảnh thì hợp với hành động chụp ảnh.
Cũng cần ghi nhớ động từ cùng với nghề nghiệp và địa điểm làm việc. Ở nhà máy dùng '조립하다' (lắp ráp) để ghép các linh kiện thành sản phẩm hoàn chỉnh; ở trạm xăng dùng '넣다' (đổ) để đổ xăng vào xe ô tô. Việc đổ xăng ở trạm xăng cũng được diễn đạt bằng '넣다' theo cách tương tự. Việc sửa chữa và trang trí bên trong như tường hoặc trần nhà được gọi là '인테리어 공사' (thi công nội thất), phân biệt với thi công nền móng là đào đất. Việc lau cửa kính bên ngoài tòa nhà bằng cách treo mình trên dây khác với '불을 끄다' (dập lửa) là hoạt động cứu hỏa.
'올라가다' là động từ chỉ chuyển động từ dưới lên trên nên dùng cho cầu thang hoặc dốc đồi. Động tác bước từng bậc lên trên cầu thang thì hợp với '올라가다'.
Công cụ hoặc phương tiện được biểu thị bằng '(으)로'. Nếu không có 받침 hoặc có 받침 ㄹ thì dùng '로', các trường hợp có 받침 khác thì dùng '으로'. Ví dụ: 휴대전화로 사진을 찍다, 행주로 식탁을 닦다. Cần xác nhận sự kết hợp giữa công cụ và động từ.
Các động từ rửa hoặc lau cũng thay đổi tùy theo đối tượng. Quần áo dùng '빨다' (giặt), tóc dùng '감다' (gội), răng dùng '닦다' (đánh). Động tác chấm xà phòng rửa chén lên miếng cọ rồi chà bề mặt bát đĩa cũng dùng '닦다'. Việc rửa bát đĩa trong gia đình được diễn đạt là '설거지를 하다' và phân biệt với việc giặt quần áo. Việc gạt tuyết sang một bên để loại bỏ là '눈을 치우다', không nhầm với việc trồng cây. Động tác đẩy hoặc kéo cửa sổ đang mở về vị trí cũ là '닫다', trái nghĩa với '열다'.
'마시다' lấy tân ngữ là thứ có thể uống như nước, trà, đồ uống, và biểu thị động tác đưa cốc lên miệng rồi nghiêng cốc.
'-면서' biểu thị một chủ thể cùng lúc tiến hành hai hành động. Ví dụ như '창밖을 보면서 커피를 마시다' (vừa nhìn ra ngoài cửa sổ vừa uống cà phê), hành động trước và hành động sau cùng được tiến hành.
Các động từ chỉ tư thế như '앉다', '서다', '눕다' thì tự nhiên hơn khi dùng '-아/어 있다' để diễn tả trạng thái thay vì '-고 있다'. Ví dụ: 앉아 있다 (đang ngồi), 서 있다 (đang đứng), 누워 있다 (đang nằm). Hình ảnh nhiều người xếp hàng đứng chờ đến lượt được diễn đạt bằng '서서 기다리다', trong đó '-아/어서' biểu thị tư thế của động tác. Hình ảnh đặt cơ thể nằm xuống sàn và đọc sách được diễn đạt là '누워서 책을 읽고 있다'. Có thể dùng chung tư thế và động tác trong một câu, như 마루에 앉아서 가방을 정리하고 있다 (đang ngồi trên sàn gỗ sắp xếp cặp). Báo là tờ giấy lớn được mở ra để đọc nên dù cùng dùng '보다' nhưng cần phân biệt với sách, phải xác nhận tài liệu đọc trong tranh.
'입다', '쓰다', '신다', '끼다' kết hợp với '-고 있다' khi diễn tả trạng thái đang mặc hoặc đeo quần áo, đồ vật trên người. Ví dụ: 그는 검은 외투를 입고 있다 (Anh ấy đang mặc áo khoác đen). Câu này diễn đạt trạng thái đang mặc chứ không phải hành động.
Hành động của người cần kính trọng như ông bà được biểu thị bằng '-고 계시다'. Ví dụ: 할아버지께서 마당에서 화분에 물을 주고 계시다 (Ông nội đang tưới nước cho chậu hoa ở sân).
Cần phân biệt việc đang làm hiện tại với việc muốn làm trong tương lai. '-고 있다' dùng cho việc đang tiến hành, còn '-고 싶다' biểu thị mong muốn. Câu nói muốn mở quán ăn là kế hoạch nên không phải đang tiến hành ở hiện tại.
'-고 있다' 진행 표현 — Cấu trúc tiếp diễn '-고 있다'
'-고 있다' là cấu trúc gắn vào thân động từ, diễn tả hành động đang tiếp diễn tại thời điểm nói. Ví dụ, '읽다' thành '읽고 있다', '쓰다' thành '쓰고 있다', tức là gắn '-고 있다' vào thân từ. Với việc đã diễn ra trong quá khứ thì đổi thành '-고 있었다' (đã đang ... / đang ... lúc đó).
Cấu trúc tiếp diễn chỉ dùng với động từ chỉ hành động. Không gắn '-고 있다' vào tính từ, nên '예쁘고 있다' là cách nói sai; khi nói về trạng thái thì dùng nguyên dạng như '예쁘다'. Cũng có trường hợp '모자를 쓰고 있다' thể hiện trạng thái đang đội hoặc mặc đồ vật, quần áo trên người.
Trong câu hỏi về tranh, hãy đổi hành động của người trong tranh thành động từ phù hợp rồi gắn '-고 있다'. Hình ảnh người ngồi ở bàn viết chữ tương ứng với '공부하다', nên diễn đạt thành '공부를 하고 있다'.
Khi chọn hành động trong tranh, cũng cần xem cả đối tượng và hướng. Hình ảnh tay đẩy cửa sổ để đóng lại là '닫다', nên '창문을 닫고 있다' là đúng; khác với '걸다' là treo cái gì đó lên tường.
Khi tình huống trong ảnh là hai hành động trái ngược nhau, phải phân biệt chính xác nghĩa của từ. Hình ảnh đứng dầm mưa không có ô là '비를 맞고 있다', còn hình ảnh chui vào ô hoặc mái hiên để che mưa là '비를 피하고 있다'.
Hình ảnh mọi người tập trung ở trạm xe buýt chờ xe được viết là '버스를 기다리고 있다'. Khác với cảnh đi xe đạp hoặc băng qua đường cho người đi bộ, nên cần xác định cả địa điểm và động tác.
Hành động rửa mặt bằng nước là '세수하다', nên viết '세수를 하고 있다'. Việc giặt quần áo hay lau gương có đối tượng và động tác khác nhau, cần phân biệt.
'-고 있다' chỉ dùng cho việc đang diễn ra ngay bây giờ; còn việc muốn làm trong tương lai thì dùng '-고 싶다'. '배우고 있다' có nghĩa là hiện đang học, còn '식당을 하고 싶다' là mong muốn trong tương lai, nên hai cấu trúc khác nhau về thời điểm.
'-아/어서' 이유 표현 — Cấu trúc chỉ lý do '-아/어서'
'-아/어서' là vĩ tố liên kết cho biết vế trước là lý do hoặc nguyên nhân dẫn đến kết quả ở vế sau. Như trong '날씨가 추워서 외투를 입었다' (Vì trời lạnh nên đã mặc áo khoác), nguyên nhân ở vế trước dẫn đến hành động hoặc trạng thái ở vế sau.
'-아/어서' có hình thức khác nhau tùy theo nguyên âm cuối của thân từ. Nếu nguyên âm cuối là 'ㅏ' hoặc 'ㅗ' thì gắn '-아서' ('잡다 → 잡아서', '작다 → 작아서'); các nguyên âm khác thì gắn '-어서' ('젖다 → 젖어서', '열다 → 열어서', '널다 → 널어서'). '하다'는 '하여서'가 줄어 '해서'로 쓰고('일을 많이 해서', '조용해서'), '오다'는 '와서'로 쓴다('가져와서').
Động từ kết thúc bằng '-리다' có nguyên âm của âm tiết cuối đổi thành 'ㅕ' nên thành '-려서'. '잃어버리다' đúng là '잃어버려서'.
Cũng cần phân biệt các trường hợp bất quy tắc. '덥다' là bất quy tắc ㅂ nên 'ㅂ' đi qua '우' rồi đổi thành '워', thành '더워서'; '나르다' là bất quy tắc 르 nên thành '날라서'. Khi dùng theo cách chia quy tắc như '덥어서' hoặc '나르어서' thì sai.
'열다' và '널다' là động từ quy tắc nên viết là '열어요', '널어요'. Viết '열요' (thiếu '-어') hoặc '널여요' (thêm '-여') đều là hình thức sai.
Vế trước của '-아/어서' không gắn '-었-' (quá khứ). Viết '비가 왔어서' là sai, và '잃었어서' cũng phải sửa thành '잃어서'.
'끝나다' đi cùng '-니까' như '끝나니까', còn '끝으니까' là cách chia sai. Ngoài ra, động từ chỉ di chuyển như '가다' thì gắn '에' vào địa điểm đến, viết là '출입국사무소에 갔다'.
Khi làm câu điền chỗ trống, hãy chọn từ vựng phù hợp làm nguyên nhân. '젖다' là trạng thái ẩm ướt do dính nước, còn '건조하다' là trạng thái khô ráo không có hơi nước, nên hai từ này trái nghĩa nhau. Tình huống trơn trượt vì có nước được diễn đạt bằng '젖어서'.
'아프다' nghĩa là trên cơ thể có bệnh hoặc đau, nên là lý do đi đến bệnh viện. '고프다' nghĩa là đói bụng, '친하다' nghĩa là quan hệ thân thiết, '걷다' nghĩa là di chuyển chân; các từ này không phù hợp với ngữ cảnh diễn tả trạng thái cơ thể.
'다치다' nghĩa là bị thương trên cơ thể, còn '걸리다' nghĩa là mắc bệnh. '잡다' nghĩa là nắm bằng tay, còn '들다' nghĩa là nhấc đồ vật lên; nên với ngữ cảnh bị thương ở tay rồi phải nhập viện thì '다쳐서' là phù hợp.
'벌다' nghĩa là làm việc để kiếm tiền. '잃다' nghĩa là làm mất thứ đã có, '팔다' nghĩa là đổi đồ vật lấy tiền, '버리다' nghĩa là vứt bỏ vì không còn dùng được; nên với ngữ cảnh gom tiền để mua nhà lớn thì '벌어서' là đúng.
Tình trạng mắt không tốt được diễn tả bằng '나쁘다', và đây là lý do phải đeo kính. '못하다' nghĩa là kém năng lực, '싫다' nghĩa là không thích, '작다' nghĩa là nhỏ, ít về kích thước, nên không thể mô tả tình trạng mắt.
Vật nặng đến mức không thể nâng một mình được diễn tả bằng '무겁다'. '가볍다' nghĩa là nhẹ nên trái nghĩa, '가깝다' nói về khoảng cách, '어렵다' nghĩa là không dễ, nên không phù hợp với ngữ cảnh nói về trọng lượng.
Lý do khóc khi xem phim là '슬프다'. '기쁘다', '신나다', '좋다' diễn tả cảm xúc vui vẻ hoặc hài lòng nên không thể là lý do khóc.
Nếu âm thanh nhỏ thì khó nghe, nên '작다' thể hiện độ lớn của âm thanh. Tình huống khó nghe nên nhờ nói to hơn thì '작아서' là phù hợp. '크다' có nghĩa trái ngược nên không hợp với ngữ cảnh này.
'끝내다' nghĩa là hoàn thành công việc. Tình huống hôm nay chưa làm xong việc nên phải làm thêm thì phù hợp với '끝내서'. '받다', '시작하다', '만들다' không khớp với nghĩa hoàn thành công việc.
Ý nghĩa cần chú ý để không bị ngã trên con đường trơn là '조심하다'. '전화하다', '연락하다', '출발하다' không khớp với nghĩa chú ý khi đi bộ.
'-아/어서' cũng dùng khi nói về cảm xúc hoặc trạng thái làm lý do. Hình ảnh cười vì tâm trạng tốt được viết là '기분이 좋아서 웃고 있다'; '기쁘다' thể hiện sự hạnh phúc, '신나다' thể hiện sự phấn khởi.
Khi đường tắc vì có nhiều xe thì dùng '밀리다'. Tình huống xe cộ nối đuôi nhau gây tắc nghẽn giao thông được diễn đạt bằng '차가 밀려서'.
Với câu hỏi bằng '왜', tự nhiên nhất là trả lời nguyên nhân bằng vế '-아/어서'. Nếu hỏi lý do đến muộn, có thể trả lời '길을 잘못 들어서 늦었다' (Vì đi nhầm đường nên đã đến muộn), nêu rõ nguyên nhân bằng '-아/어서'.
Trong bài đọc tìm lý do, vế có '-아/어서' chính là lý do. Nếu hỏi lý do mệt mỏi, hãy tìm vế '-아/어서' nói về nguyên nhân và phân biệt với thông tin về việc phải làm hoặc thời gian.
'-아/어서' và '-(으)니까' nhiều trường hợp có thể thay thế cho nhau, nhưng khi vế sau là mệnh lệnh hoặc đề nghị thì không dùng '-아/어서'. '피곤해서 먼저 쉬세요' nghe không tự nhiên, nên dùng '-(으)니까' như '피곤하니까 먼저 쉬세요'.
과거 시제 '-았/었-' — Thì quá khứ '-았/었-'
'-았/었-'은 말하는 때보다 앞선 일을 나타내는 과거 시제 어미이다. ('-았/었-' là vĩ tố thì quá khứ, diễn tả việc đã xảy ra trước thời điểm nói.) 어간의 마지막 모음이 'ㅏ'나 'ㅗ'이면 '-았-'을 붙이고, 그 밖의 모음이면 '-었-'을 붙인다. 예를 들어 '받다'는 '받았다', '먹다'는 '먹었다'가 된다. (Nếu nguyên âm cuối của thân từ là 'ㅏ' hoặc 'ㅗ' thì gắn '-았-', các nguyên âm khác thì gắn '-었-'. Ví dụ '받다' thành '받았다', '먹다' thành '먹었다'.)
'-하다'로 끝나는 말은 '하'가 '했'으로 바뀌어 과거형이 된다. '청소하다'는 '청소했다'이고, '연장하다'도 '연장했다'이다. 명사에 '하다'가 붙은 말도 같은 방식으로 '했다'가 된다. 예를 들어 '정하다'는 '정했다'이다. (Các từ kết thúc bằng '-하다' đổi '하' thành '했' để thành dạng quá khứ. Danh từ kết hợp với '하다' cũng theo cách tương tự thành '했다'. Ví dụ '정하다' là '정했다'.)
어간과 '-았/었-'이 결합하면 두 음절이 줄어드는 경우가 많다. '가다'는 '갔다', '사다'는 '샀다', '끼다'는 '꼈다'가 되며, '끼었다'가 줄어든 '꼈다'가 표준 형태이다. '가았다', '사았다'처럼 줄이지 않고 쓰면 틀린 표기이다. (Khi thân từ kết hợp với '-았/었-', hai âm tiết thường bị rút gọn. '가다' thành '갔다', '사다' thành '샀다', '끼다' thành '꼈다', trong đó '꼈다' là dạng chuẩn rút gọn từ '끼었다'. Viết '가았다', '사았다' mà không rút gọn là sai chính tả.)
'쓰다'와 '끄다'는 어간의 'ㅡ'가 빠져서 '-었-'과 결합한다. 그래서 과거형은 '썼다', '껐다'이고, '쓰어요', '끄어요'는 틀린 표기이다. 현재형은 '써요', '꺼요'로 쓴다. ('쓰다' và '끄다' rụng 'ㅡ' ở thân từ nên kết hợp với '-었-'. Vì vậy dạng quá khứ là '썼다', '껐다'; '쓰어요', '끄어요' là sai chính tả. Dạng hiện tại viết là '써요', '꺼요'.)
불규칙 활용도 과거형에 그대로 적용된다. 'ㄷ' 불규칙인 '걷다'는 '걸었다'가 되고, 'ㅅ' 불규칙인 '낫다'는 '나았다', '아프다'는 '아팠다'로 쓴다. '기다리다'의 과거형은 '기다렸다'이고, '기달렸다'는 틀린 표기이다. (Bất quy tắc cũng áp dụng cho dạng quá khứ. '걷다' là bất quy tắc 'ㄷ' nên thành '걸었다'; '낫다' là bất quy tắc 'ㅅ' nên viết '나았다', '아프다' viết '아팠다'. Dạng quá khứ của '기다리다' là '기다렸다', còn '기달렸다' là sai.)
'만들다'는 'ㄹ'을 빼지 않고 '만들었다'로 쓴다. '만드렸다'나 '만드어요'는 틀린 표기이다. ('만들다' không bỏ 'ㄹ', viết là '만들었다'. '만드렸다' hay '만드어요' là sai chính tả.)
형용사도 과거형은 '-았/었-'으로 나타낸다. '어렵다'는 'ㅂ' 불규칙이어서 '어려웠다'가 되며, 처음 상태와 지금 상태를 대조할 때 쓴다. 예를 들어 처음에는 날씨가 더웠다. (Tính từ cũng thể hiện quá khứ bằng '-았/었-'. '어렵다' là bất quy tắc 'ㅂ' nên thành '어려웠다', dùng khi đối chiếu trạng thái ban đầu với trạng thái hiện tại. Ví dụ: lúc đầu thời tiết đã nóng.)
'되다'의 과거형은 '됐다'이고, '-어서' 앞에서는 '돼서'가 된다. '되서'는 표준 표기가 아니다. ('되다' có dạng quá khứ là '됐다', đứng trước '-어서' thành '돼서'. '되서' không phải là cách viết chuẩn.)
'짜다'의 과거형은 '짰다', '캐다'의 과거형은 '캤다'이다. 어간의 'ㅏ'와 '-았-'이 합쳐져 '짰', '캤'처럼 줄어든 형태가 된다. 예를 들어 땅에서 고구마를 캤다. (Quá khứ của '짜다' là '짰다', của '캐다' là '캤다'. 'ㅏ' của thân từ và '-았-' hợp lại thành dạng rút gọn '짰', '캤'. Ví dụ: 땅에서 고구마를 캤다 (Tôi đã đào khoai lang từ dưới đất).)
'어제', '지난주'처럼 과거 시점을 나타내는 말이 있으면 서술어도 과거형이어야 한다. 미래를 나타내는 '-ㄹ 거다'를 쓰면 시제가 맞지 않는다. 예를 들어 어제 지하철을 탔다. (Khi có từ chỉ thời điểm quá khứ như '어제', '지난주', vị ngữ cũng phải ở dạng quá khứ. Dùng '-ㄹ 거다' chỉ tương lai thì sai thì. Ví dụ: 어제 지하철을 탔다 (Hôm qua tôi đã đi tàu điện ngầm).)
과거에 있었던 일을 순서대로 서술하는 글에서는 서술어의 '-았/었-'으로 어떤 일이 이미 일어났는지 판단한다. '후에', '전에' 같은 시간 표현과 함께 두 일의 선후 관계를 확인한다. (Trong bài viết kể lại các việc đã xảy ra theo thứ tự, dựa vào '-았/었-' ở vị ngữ để xác định việc nào đã xảy ra. Cùng với các cách diễn đạt thời gian như '후에', '전에', hãy kiểm tra quan hệ trước sau của hai việc.)
과거에 한 일을 묻는 말도 '-았/었-'으로 묻는다. 예를 들어 지난 주말에 무엇을 샀니? (Câu hỏi về việc đã làm trong quá khứ cũng dùng '-았/었-'. Ví dụ: 지난 주말에 무엇을 샀니? (Cuối tuần trước bạn đã mua gì?))
사진을 찍는 행동은 '찍다'로 표현하고, 그림은 '그리다'로 표현한다. 예를 들어 그는 그림을 그렸다. 그림이나 사진은 '하다'와 함께 쓰면 어색하다. (Hành động chụp ảnh diễn đạt bằng '찍다', còn tranh vẽ diễn đạt bằng '그리다'. Ví dụ: 그는 그림을 그렸다 (Anh ấy đã vẽ tranh). Dùng tranh hay ảnh với '하다' thì nghe không tự nhiên.)
다음은 흔히 헷갈리는 짝과 그 차이이다. (Sau đây là các cặp từ dễ nhầm lẫn và sự khác biệt giữa chúng.)
- 월급을 받다 — 돈이나 수당을 얻는다는 뜻이다. '수당'은 먹는 것이 아니므로 '수당을 먹다'는 어색하다. 예) 지난달에 월급을 받았다. (Nghĩa là nhận tiền hoặc phụ cấp. Vì '수당' không phải thứ để ăn nên '수당을 먹다' nghe không tự nhiên. Ví dụ) 지난달에 월급을 받았다 (Tháng trước tôi đã nhận lương).
- 쓰다 / 씻다 — 계약서에 글씨를 적는 것은 '쓰다'이고, '씻다'는 몸이나 물건을 물로 닦는다는 뜻이다. 예) 손을 씻었다. (Việc viết chữ lên hợp đồng là '쓰다', còn '씻다' nghĩa là rửa cơ thể hoặc đồ vật bằng nước. Ví dụ) 손을 씻었다 (Tôi đã rửa tay).
- 타다 / 내리다 / 막히다 — '타다'는 '타면'이 되고 '타으면'은 틀린 표기이다. '내리다'는 '내려서', '막히다'는 '막혀서'로 활용하며 '내리서', '막히서'는 틀리다. 예) 역에서 내려서 걸었다. ('타다' thành '타면', '타으면' là sai chính tả. '내리다' được chia thành '내려서', '막히다' thành '막혀서'; '내리서', '막히서' là sai. Ví dụ) 역에서 내려서 걸었다 (Tôi xuống ga rồi đi bộ).
- 잃다 / 잊다 — 물건을 잃어버린 것은 '잃어버리다'이고, 기억을 잃는 것은 '잊어버리다'이다. 예) 가방을 잃어버렸다. (Làm mất đồ vật là '잃어버리다', còn quên ký ức là '잊어버리다'. Ví dụ) 가방을 잃어버렸다 (Tôi đã làm mất cái túi).
- 넣다 / 들어가다 — 사물이나 동물을 다른 곳에 옮겨 놓을 때는 '넣다'를 쓴다. 예) 상자에 물건을 넣었다. (Khi chuyển đồ vật hoặc động vật đặt vào chỗ khác thì dùng '넣다'. Ví dụ) 상자에 물건을 넣었다 (Tôi đã cho đồ vào hộp).
- 주시다 — '주다'의 높임 표현이다. 높일 대상이 주어일 때 '-시-'를 넣어 '주셨다'로 쓴다. (Là dạng kính ngữ của '주다'. Khi chủ ngữ là người cần kính trọng, chèn '-시-' và viết thành '주셨다'.)
'-(으)려고' 목적 표현 — Biểu hiện mục đích '-(으)려고'
'-(으)려고'는 동사 뒤에 붙어 어떤 행동을 하려는 목적이나 의도를 나타내는 연결 어미이다. 받침이 없는 어간에는 '-려고'를, 받침이 있는 어간에는 '-으려고'를 붙인다. 'ㄹ' 받침으로 끝나는 어간은 받침이 없는 것처럼 '-려고'를 쓴다. 예를 들어 고향에 선물을 보내려고 우체국에 갔다. ('-(으)려고' là vĩ tố liên kết gắn sau động từ, diễn tả mục đích hoặc ý định thực hiện một hành động nào đó. Thân từ không có patchim thì gắn '-려고', thân từ có patchim thì gắn '-으려고'. Thân từ kết thúc bằng patchim 'ㄹ' dùng '-려고' như thân từ không có patchim. Ví dụ: 고향에 선물을 보내려고 우체국에 갔다 (Tôi đã đến bưu điện để gửi quà về quê).)
'-(으)려고'는 뒤 절에 명령이나 청유 표현을 쓸 수 없고, 형용사 뒤에는 붙지 않는다. '크려고'는 틀린 표현이다. ('-(으)려고' không dùng được với cách diễn đạt mệnh lệnh hay đề nghị ở vế sau, và không gắn sau tính từ. '크려고' là cách diễn đạt sai.)
'-아/어서'와는 구분해야 한다. '-아/어서'는 앞의 사실이 뒤 사건의 원인이 되는 이유를 나타내고, '-(으)려고'는 뒤의 행동을 이루려는 의도를 나타낸다. 예를 들어 비가 와서 집에 있었다는 이유이고, 우산을 사려고 가게에 갔다는 목적이다. (Cần phân biệt với '-아/어서'. '-아/어서' diễn tả lý do, khi sự việc phía trước là nguyên nhân của sự việc phía sau; '-(으)려고' diễn tả ý định nhằm thực hiện hành động phía sau. Ví dụ: 비가 와서 집에 있었다 là lý do (Vì trời mưa nên tôi ở nhà), còn 우산을 사려고 가게에 갔다 là mục đích (Tôi đến cửa hàng để mua ô).)
'-(으)러'는 '가다', '오다', '다니다' 같은 이동 동사와 함께 쓰여 목적을 나타낸다. 예를 들어 돈을 찾으러 은행에 갔다. ('-(으)러' đi với các động từ chuyển động như '가다', '오다', '다니다' để diễn tả mục đích. Ví dụ: 돈을 찾으러 은행에 갔다 (Tôi đã đến ngân hàng để rút tiền).)
'-(으)려고 하다'는 아직 하지 않은 계획이나 의도를 말할 때 쓴다. 예를 들어 주말에 친구를 만나려고 한다. ('-(으)려고 하다' dùng khi nói về kế hoạch hoặc ý định chưa thực hiện. Ví dụ: 주말에 친구를 만나려고 한다 (Cuối tuần tôi định gặp bạn bè).)
다음은 목적 표현에서 자주 쓰이는 낱말이다. (Sau đây là các từ thường dùng trong biểu hiện mục đích.)
- 부치다 — 편지나 물건을 우편으로 보낸다는 뜻이다. '붙이다'는 물건을 다른 것에 달라붙게 한다는 뜻이라 우편의 뜻으로 쓰지 않는다. 예) 고향에 소포를 부치려고 우체국에 갔다. (Nghĩa là gửi thư hoặc đồ vật qua đường bưu điện. '붙이다' nghĩa là làm cho vật này dính vào vật khác nên không dùng với nghĩa bưu điện. Ví dụ) 고향에 소포를 부치려고 우체국에 갔다 (Tôi đã đến bưu điện để gửi bưu phẩm về quê).
- 취직하다 — 회사에 일자리를 얻는다는 뜻이다. 예) 좋은 회사에 취직하려고 한국어를 배운다. (Nghĩa là có được việc làm ở công ty. Ví dụ) 좋은 회사에 취직하려고 한국어를 배운다 (Tôi học tiếng Hàn để xin vào một công ty tốt).
- 연장하다 — 기간을 늘린다는 뜻이다. 예) 계약 기간을 연장하려고 회사와 다시 상의했다. (Nghĩa là kéo dài thời hạn. Ví dụ) 계약 기간을 연장하려고 회사와 다시 상의했다 (Tôi đã thương lượng lại với công ty để gia hạn thời gian hợp đồng).
- 다녀오다 — 어떤 곳에 갔다가 다시 돌아온다는 뜻이다. 예) 고향에 잠깐 다녀오려고 기차표를 샀다. (Nghĩa là đi đến một nơi rồi quay trở lại. Ví dụ) 고향에 잠깐 다녀오려고 기차표를 샀다 (Tôi đã mua vé tàu để về quê một chuyến ngắn).
어간에 '-으려고'를 붙인 형태도 맞춤법에 맞게 써야 한다. '찾다'는 '찾으려고'로 쓰고 '찾어'는 '찾아'로 써야 한다. '만들다'에 '-으면'을 붙이면 '만들면'이 된다. '받다'에 '-으려고'를 붙이면 '받으려고'이고, '받을려고'는 표준 표기가 아니다. (Khi gắn '-으려고' vào thân từ cũng phải viết đúng chính tả. '찾다' viết thành '찾으려고', và '찾어' phải sửa thành '찾아'. Gắn '-으면' vào '만들다' thành '만들면'. Gắn '-으려고' vào '받다' thành '받으려고', còn '받을려고' không phải là cách viết chuẩn.)
'-아/어야 하다' 의무 표현 — Biểu hiện bắt buộc '-아/어야 하다'
'-아/어야 하다'는 동사 어간에 붙어 어떤 행동이 필요하거나 반드시 해야 함을 나타내는 의무 표현이다. (Đây là biểu hiện bắt buộc, gắn vào thân động từ để chỉ hành động cần thiết hoặc nhất định phải làm.) Nếu nguyên âm cuối của thân từ là 'ㅏ' hoặc 'ㅗ' thì dùng '-아야 하다', còn các nguyên âm khác thì dùng '-어야 하다'. Vì vậy '가다' thành '가야 하다', '신다' thành '신어야 하다'.
'하다'가 붙은 말은 '하여야'의 준말인 '해야'로 쓴다. (Những từ có '하다' được viết thành '해야', là dạng rút gọn của '하여야'.) Ví dụ, '출근하다' thành '출근해야 하다', vì vậy '퇴근하야' là dạng sai.
어간이 'ㅐ'나 'ㅔ'로 끝나면 '-어야'가 '-야'로 줄어든다. (Khi thân từ kết thúc bằng 'ㅐ' hoặc 'ㅔ', '-어야' được rút gọn thành '-야'.) '매다'는 '매어야'의 준말인 '매야'가 된다. '쓰다'는 어간의 '一'가 탈락하여 '써야'가 되므로 '쓰어야'는 틀린 형태이다. '우'로 끝나는 '치우다'도 '치워야'로 활용한다.
Ở các câu hỏi có biểu hiện bắt buộc, ngoài cách chia động từ còn phải biết nghĩa của từ vựng thì mới chọn được đáp án đúng. '출근하다' nghĩa là đi đến công ty để làm việc, nên khi phải đến công ty trước một giờ nhất định thì nói '출근해야 합니다'. '퇴근하다' nghĩa là làm xong việc rồi về nhà, cần phân biệt với '출근'.
'치우다'는 더럽거나 어지러운 것을 없앤다는 뜻이다. (Nghĩa là dọn đi thứ bẩn hoặc bừa bộn.) Rác hay bụi bẩn, những thứ không sạch sẽ, thì dùng '치워야', và cần phân biệt với các từ khác nghĩa như '쓰다', '놓다'. '쓰다'는 모자나 안전모를 머리에 얹는다는 뜻이므로, với đồ vật bảo vệ đầu như mũ hay mũ bảo hiểm thì dùng '써야'.
Biểu hiện bắt buộc cần được phân biệt với biểu hiện cấm. Cấm được diễn đạt bằng '-지 마세요' như '들어가지 마세요'; cách nói '들어가 마세요', tức gắn '마세요' sau '-아/어', là dạng sai.
'-(으)세요' 요청 표현 — Biểu hiện yêu cầu '-(으)세요'
'-(으)세요'는 동사 어간에 붙여 상대에게 어떤 행동을 하도록 부탁하거나 권할 때 쓰는 표현이다. (Đây là biểu hiện dùng để nhờ hoặc khuyên người nghe thực hiện một hành động.) Nếu thân từ không có patchim thì dùng '-세요', nếu có patchim thì dùng '-으세요'. Ví dụ '쓰다' thành '쓰세요', '읽다' thành '읽으세요'.
Các động từ kết thúc bằng patchim 'ㄹ' sẽ bị lược bỏ 'ㄹ' khi kết hợp với '-세요'. '들다' thành '드세요', '살다' thành '사세요'. Lúc này, nếu giữ nguyên 'ㄹ' rồi gắn '-러요' như '드러요' là dạng sai.
'-(으)세요'thường được dùng trong thông báo hoặc chỉ dẫn để nêu theo thứ tự những việc cần làm. Những lời chỉ dẫn động tác như '팔을 머리 위로 올리세요' liên quan đến việc tìm người thực hiện chính động tác đó. Trong đoạn văn khuyên nhiều hành động, cần phân biệt hành động có được nêu trong đoạn với hành động không được nêu.
'-(으)세요' là lời khuyên làm một hành động, nên lời cấm không làm gì được diễn đạt bằng '-지 마세요'. Cần phân biệt điểm này.
'-아/어 보세요' thể hiện lời khuyên nên thử làm một lần. Dùng như '메뉴판을 읽어 보세요' (hãy thử đọc thực đơn), động từ '읽다' được chia thành '읽어'.
'입다', '쓰다', '신다', '벗다' dùng khác nhau tùy theo bộ phận cơ thể được mặc hoặc đeo. '입다' là mặc quần áo lên người, '쓰다' là đội hoặc đeo mũ, kính lên đầu hoặc mặt. '신다' là mang giày hoặc tất vào chân, '벗다' là cởi thứ đang mặc hay đeo khỏi người. Khi trời lạnh thì nói như '추울 때는 옷을 입으세요' (khi lạnh hãy mặc áo vào).
'가져가다' nghĩa là cầm đồ vật đi và mang đến nơi khác. Khi trời nhiều mây, có thể khuyên người nghe mang theo đồ như '날이 흐릴 때 지갑을 가져가세요' (khi trời âm u hãy mang theo ví). '준비하다' nghĩa là chuẩn bị trước những thứ cần thiết, nên dùng như '여행 전에 짐을 준비하세요' (trước chuyến đi hãy chuẩn bị hành lý).
상태·모양 형용사 — Tính từ chỉ trạng thái·hình dạng
상태·모양 형용사 là tính từ chỉ trạng thái, hình dáng, kích thước, độ dày, nhiệt độ, độ sáng của sự vật hoặc con người. Trong câu hỏi chọn câu phù hợp với tranh hoặc ảnh, cần tìm tính từ diễn tả chính xác đặc điểm nhìn thấy trong tranh. Học các từ trái nghĩa theo cặp sẽ giúp giảm nhầm lẫn.
- 뜨겁다 — Có nghĩa là nhiệt độ cao. Dùng cho canh hoặc món ăn đang bốc hơi. Ví dụ) 국이 뜨거우니까 식혀서 드세요 (canh nóng nên hãy để nguội rồi ăn).
- 시원하다 — Có nghĩa là nhiệt độ thấp vừa phải nên cảm thấy dễ chịu. Dùng cho nước uống khi trời nóng. Ví dụ) 바람이 시원해서 좋아요 (gió mát nên thích quá).
- 미끄럽다 — Trạng thái không bám chân và dễ trượt. Dùng cho nền có nước, và nói như Ví dụ) 비가 와서 계단이 미끄러우니 조심하세요 (trời mưa nên cầu thang trơn, hãy cẩn thận).
- 넓다 / 좁다 — Có nghĩa là không gian hoặc diện tích lớn hay nhỏ. Dùng khi nói về kích thước không gian như phòng hay phòng khách. Ví dụ) 교실이 좁아서 불편해요 (lớp học chật nên bất tiện).
- 두껍다 / 얇다 — Có nghĩa là độ dày lớn hay nhỏ. Dùng khi nói về độ dày của quần áo hoặc sách; khi trời lạnh người ta mặc quần áo dày.
- 가볍다 / 무겁다 — Có nghĩa là trọng lượng nhẹ hay nặng. Dùng cho trọng lượng đồ vật, không dùng để nói về độ dày. Là động từ bất quy tắc 'ㅂ' nên chia như '무거워요'.
- 크다 / 작다 — Có nghĩa là kích thước lớn hay nhỏ. Khi quần áo hoặc đồ vật không vừa kích thước thì nói là '작다'.
- 어둡다 / 밝다 — Có nghĩa là ánh sáng ít hay nhiều. Khi trời âm u, trong nhà có thể tối ngay cả ban ngày.
Trong câu hỏi về tranh, điểm mấu chốt là tìm tính từ mâu thuẫn với thực tế nhìn thấy trong tranh. Nếu tranh có nước đọng trên sàn thì '미끄럽다' là đúng, còn tính từ thể hiện đánh giá hoặc phán đoán không có căn cứ trong tranh thì không đúng.
소리·소음 형용사 — Tính từ chỉ âm thanh·tiếng ồn
소리·소음 형용사 là tính từ chỉ độ lớn của âm thanh hoặc cảm giác khi nghe âm thanh. '시끄럽다' là động từ bất quy tắc 'ㅂ' nên chia như '시끄러워요', tức 'ㅂ' ở thân từ đổi thành '워'.
- 시끄럽다 — Có nghĩa là âm thanh to và ồn ào nên nghe khó chịu. Dùng khi mọi người nói to hoặc khi có tiếng thi công. Ví dụ) 옆집에서 떠드는 소리가 너무 시끄러워요 (tiếng ồn ào từ nhà bên cạnh quá ồn).
- 조용하다 — Có nghĩa là âm thanh ít và yên tĩnh. Dùng để nói về nơi trái ngược với nơi ồn ào. Ví dụ) 도서관은 조용해야 해요 (thư viện phải yên tĩnh).
- 크다 / 작다 — Dùng khi nói về độ to của âm thanh hoặc giọng nói. Nếu nói giọng nhỏ nên nghe không rõ thì tức là độ lớn của giọng nhỏ. Ví dụ) 목소리가 커서 멀리서도 들려요 (giọng to nên nghe được cả từ xa).
'편안하다' nghĩa là tâm trạng hoặc cảm giác thoải mái, nên không dùng để nói về trạng thái của âm thanh. Khi nói lý do muốn chuyển nhà vì quá ồn, '편안한' là không đúng.
Nội dung tiếp theo
- '-(으)ㄹ 때' 시간 표현 — Biểu hiện thời gian '-(으)ㄹ 때'
- '-고 싶다' 희망 표현 — Biểu hiện mong muốn '-고 싶다'
- 사람 성격 형용사 — Tính từ chỉ tính cách con người
- 이유 연결 표현 '그래서' — Cách nối chỉ lý do '그래서'
- '-(으)러' 목적 표현 — Biểu hiện mục đích '-(으)러'
- '-(으)니까' 이유 표현 — Biểu hiện lý do '-(으)니까'
- 기분·감정 형용사 — Tính từ chỉ tâm trạng và cảm xúc
- '-(으)ㄹ 거예요' 추측 표현 — Biểu hiện suy đoán '-(으)ㄹ 거예요'
- '-아/어 줄까요' 제안 표현 — Biểu hiện đề nghị '-아/어 줄까요'
- '르' 불규칙 활용 — Biến đổi bất quy tắc '르'
- '-(으)ㄹ 줄 알다' 능력 표현 — Biểu hiện năng lực '-(으)ㄹ 줄 알다'
- '-보다' 비교 표현 — Biểu hiện so sánh '-보다'
- '-아/어지다' 변화 표현 — Biểu hiện biến đổi '-아/어지다'
- 역접 연결 표현 '그렇지만' — Cách nối đối lập '그렇지만'
- 거리 형용사 — Tính từ chỉ khoảng cách
- '-느라' 이유 표현 — Cách diễn đạt lý do bằng '-느라'
- '못' 부정 표현 — Cách diễn đạt phủ định bằng '못'
- 바쁨·한가함 형용사 — Tính từ chỉ sự bận rộn và nhàn rỗi
- 지시 대명사 이·그·저 — Đại từ chỉ định '이', '그', '저'
- 고장 관련 표현 '고장이 나다' — Cách diễn đạt về hỏng hóc '고장이 나다'
- '-(으)면 되다' 방법 표현 — Cách diễn đạt phương pháp bằng '-(으)면 되다'
- '-(으)ㄹ 수 있다' 가능 표현 — Cách diễn đạt khả năng bằng '-(으)ㄹ 수 있다'
- '-지 마세요' 금지 표현 — Cách diễn đạt cấm đoán bằng '-지 마세요'
- '-아/어 보세요' 시도 표현 — Cách diễn đạt thử làm bằng '-아/어 보세요'
- '-아/어 주세요' 요청 표현 — Cách diễn đạt nhờ vả bằng '-아/어 주세요'
- '-한테서' 출처 표현 — Cách diễn đạt nguồn gốc bằng '-한테서'
- 역접 연결 표현 '그런데' — Cách diễn đạt đối lập bằng '그런데'
Đăng nhập để đọc miễn phí toàn bộ nội dung, tối đa 2 bài mỗi ngày.
Đọc bài này trong ứng dụng