Ca làm việc và thay đổi lịch trình

Lịch ca làm việc và ngày nghỉ

Shift (シフト) là cách phân chia giờ làm việc của nhân viên hoặc người làm bán thời gian theo ngày và giờ. Ca thường được lập dưới dạng bảng (表, ひょう, tabel). Trong bảng, hàng chứa tên người hoặc loại ca, còn cột chứa ngày (曜日, ようび, ngày trong tuần). Để biết ai làm việc vào một ngày nhất định, hãy tìm cột của ngày đó, rồi tìm hàng cần thiết, sau đó xem ô nằm ở giao điểm của hai điều này.

Tên các ngày trong bảng và lịch là 月(げつ, Thứ Hai), 火(か, Thứ Ba), 水(すい, Thứ Tư), 木(もく, Thứ Năm), 金(きん, Thứ Sáu), 土(ど, Thứ Bảy), và 日(にち, Chủ Nhật). Bảng đôi khi ghi ngày cùng với thứ trong ngoặc đơn, ví dụ 11日（火）, nghĩa là ngày 11, thứ Ba. Các từ chỉ thời gian cũng quan trọng: 今週(こんしゅう, tuần này), 来週(らいしゅう, tuần sau), và 明日(あした, ngày mai). 今週の金曜日 và 来週の金曜日 là hai ngày khác nhau.

Từ vựng về ca làm việc:

• 早番(はやばん, ca sáng) — ca bắt đầu vào buổi sáng. Giờ làm việc thường được ghi dưới dạng khoảng, ví dụ 7:00〜15:00.
• 遅番(おそばん, ca chiều/tối) — ca bắt đầu vào buổi trưa hoặc chiều và kết thúc vào buổi tối.
• 朝(あさ, sáng) và 夜(よる, tối) — tên ca cũng thường được dùng trong bảng thay cho 早番 và 遅番.
• 午前(ごぜん, sáng/AM) và 午後(ごご, chiều-tối/PM) — 午前 dùng cho thời gian trước giữa trưa, 午後 cho thời gian sau đó. 正午(しょうご, giữa trưa, 12:00) là ranh giới giữa hai khoảng này. Ví dụ, 午後1時 nghĩa là 13:00.

Mẫu giờ làm việc:

• 〜から〜まで — từ A đến B. Trong ghi chú dưới bảng, ký hiệu 7:00〜15:00 được đọc là 'từ 7 giờ đến 15 giờ'. Với câu hỏi về giờ làm việc, luôn kiểm tra giờ được ghi dưới bảng hoặc trong đoạn văn.
• 何曜日(なんようび, thứ mấy) và 何時から何時まで(なんじからなんじまで, từ mấy giờ đến mấy giờ) — dạng câu hỏi thường xuất hiện trong bài tập về ca làm.
• 閉店(へいてん, đóng cửa cửa hàng) — 〜から閉店まで nghĩa là từ một thời điểm nhất định đến khi cửa hàng đóng cửa. Từ trái nghĩa là 開店(かいてん, mở cửa hàng).

Tình trạng làm việc và khả năng sắp xếp:

• 休み(やすみ, nghỉ) — danh từ chỉ việc không làm việc vào ngày đó. Dạng động từ là 休む(やすむ, nghỉ/nghỉ ngơi).
• 働く(はたらく, làm việc) — 働けます nghĩa là có thể làm việc, 働けません nghĩa là không thể làm việc.
• 入る(はいる, vào/đảm nhận) — trong ngữ cảnh ca làm, 入る nghĩa là đảm nhận ca làm vào một khoảng thời gian nhất định.
• ○ và × — ○ nghĩa là có thể, × nghĩa là không thể. Trong bảng sẵn sàng, với điều kiện 両方(りょうほう, cả hai), người được chọn phải có dấu ○ vào cả hai ngày được nêu.
• 〜だけ — chỉ. Dùng từ này để xác định xem một ngày có thực sự là ngày làm việc duy nhất hay không.

Cách đọc câu hỏi về ngày làm việc: nếu câu hỏi hỏi về ngày làm việc của một người, hãy đọc toàn bộ hàng và thu thập các cột có giờ làm việc, không phải các cột ghi 休み. Nếu câu hỏi hỏi về ngày làm việc trong một ca nhất định, chỉ tìm các ô nằm bên dưới ca đó.