Cách diễn đạt trình tự thời gian

まえに・てから — Cách diễn đạt thứ tự thời gian

「〜まえに」(まえに, trước khi ~) diễn tả việc một hành động xảy ra trước một hành động khác. Mẫu này được gắn sau 動詞(どうし, động từ) ở dạng 辞書形(じしょけい, dạng từ điển), ví dụ 寝る前に(ねるまえに, trước khi ngủ) hoặc 食べる前に(たべるまえに, trước khi ăn). Ví dụ: 「朝ごはんを食べる前に、新聞を読みます」 (tôi đọc báo trước khi ăn sáng).

Các dạng khác ngoài dạng từ điển không được dùng trực tiếp trước まえに. Vì vậy 「食べないまえに」 (dạng phủ định), 「食べたまえに」 (dạng quá khứ), và 「食べてまえに」 (dạng て) đều không đúng. Với danh từ, dùng mẫu 「名詞＋の＋まえに」, ví dụ 「食事のまえに」(しょくじのまえに, trước bữa ăn).

「〜てから」(てから, sau khi ~) diễn tả việc hành động thứ nhất hoàn thành trước, rồi hành động thứ hai mới bắt đầu. Mẫu này được tạo từ 動詞て形(どうしてけい, dạng て) cộng với 「から」, ví dụ 食べてから(たべてから, sau khi ăn) hoặc 起きてから(おきてから, sau khi thức dậy). Ví dụ: 「シャワーをあびてから、ねます」 (sau khi tắm, tôi đi ngủ).

Dạng て với 「から」 diễn tả thứ tự, còn 「〜るから」 hoặc 「〜ますから」 có nghĩa là 'vì', nên ý nghĩa khác nhau. Dạng 「〜しに」 (mục đích), 「〜しない」 (phủ định), và 「〜しました」 (quá khứ) không tạo thành mẫu thứ tự này, còn 「してから」 thì phù hợp để diễn tả 'sau khi đã làm việc gì đó'.

「〜あとで」(あとで, sau khi ~) cũng diễn tả thứ tự sau, nhưng được gắn sau dạng た(た形, dạng quá khứ) hoặc 「名詞＋の＋あと」. Ví dụ: 「食べたあとで、散歩します」 (sau khi ăn, tôi đi dạo). Không dùng dạng て với あと, nên 「食べてあと」 là sai. Khi đứng một mình, あとで có nghĩa là 'lát nữa', ví dụ 「あとで電話します」, nên không được nhầm với mẫu thứ tự. Lựa chọn あとで trong câu trắc nghiệm thường là đáp án gây nhiễu, vì nghĩa của nó ngược với まえに.

Trong câu hỏi sắp xếp từ, 「まえに」 đi ngay sau động từ dạng từ điển, còn vị ngữ chính đặt ở cuối câu. Ví dụ 「散歩する」 + 「前に」 + 「水をのみます」 (uống nước trước khi đi dạo). Với 「〜てから」, dạng て đứng ngay trước 「から」, rồi hành động thứ hai đứng phía sau, như 「手紙を書いてから、出します」 (sau khi viết thư, tôi gửi đi).

「〜ながら」(ながら, vừa ~ vừa ~) diễn tả hai hành động diễn ra đồng thời, không phải thứ tự. Ví dụ: 「音楽をききながら、本をよみます」 (tôi đọc sách trong khi nghe nhạc).

「〜あいだに」 (あいだに, trong lúc) và 「〜あいだ」 diễn tả khoảng thời gian diễn ra đồng thời với một sự việc khác, ví dụ 「寝ているあいだに、雨がふりました」 (mưa đã rơi trong lúc tôi ngủ). 「〜ときに」 (ときに, khi) diễn tả thời điểm xảy ra sự việc đồng thời, không phải trước hay sau. 「〜ために」 (ために, để/vì mục đích) diễn tả mục đích, không phải thứ tự thời gian.

「〜まで」 (cho đến khi), 「〜ごろ」 (khoảng), 「〜だけ」 (chỉ), 「〜ので」 (vì), 「〜けど」 (nhưng), và 「〜ぐらい」 (khoảng chừng) không diễn tả thứ tự hành động, nên không dùng trong mẫu này.