Cách diễn đạt lý do và nguyên nhân

〜ので・〜から — Mẫu câu chỉ lý do

Mẫu 「〜ので」 và 「〜から」 đều diễn đạt nguyên nhân hoặc lý do, nghĩa là 'vì'. Phần đứng trước mẫu này là nguyên nhân, còn phần đứng sau là kết quả hoặc hành động được thực hiện vì nguyên nhân đó. 「〜ので」 nghe khách quan và lịch sự hơn nên thường được dùng trong văn viết hoặc tình huống trang trọng, còn 「〜から」 trực tiếp hơn và nhấn mạnh lý do từ góc nhìn của người nói.

Dạng đứng trước 「ので」 là dạng thông thường (dạng từ điển, dạng ない, hoặc dạng た). Ví dụ: 「風が強いので、洗濯物を中に入れました」 (vì gió mạnh, tôi đã đưa quần áo phơi vào trong nhà). Dạng từ điển như 「降る」(ふる, rơi, đổ xuống) được nối trực tiếp với 「ので」.

• 〜ので — vì (lý do khách quan và hợp lý). Ví dụ: 「熱があるので、今日は休みます」 (vì bị sốt, hôm nay tôi nghỉ). Mối quan hệ giữa bệnh, chẳng hạn 「風邪(かぜ, cảm cúm)」, và việc nghỉ học hay nghỉ làm là quan hệ nhân quả hợp lý, nên dùng 「ので」.
• Tính từ い đi trực tiếp với 「ので」, ví dụ 「寒いので」 (vì lạnh). Mẫu này diễn đạt lý do dẫn đến hành động tiếp theo.
• Tính từ ở dạng quá khứ hoặc dạng thể hiện vẻ bề ngoài cũng có thể đi với 「ので」, ví dụ 「おいしそうだったので」 (vì trông có vẻ ngon).
• Sự cố giao thông như tàu điện dừng lại có thể là nguyên nhân của việc đến trễ, và mối quan hệ này được diễn đạt bằng 「ので」.
• Trong câu hỏi sắp xếp từ, 「ので」 được đặt ngay sau dạng thông thường của vị ngữ, và vị ngữ chính của câu được đặt ở cuối.
• Dạng 「〜てから」 (sau khi đã làm …) chỉ thứ tự thời gian, không phải lý do. Chữ 「から」 gắn sau dạng て phải được phân biệt với 「から」 chỉ nguyên nhân.
• 「ので」 phù hợp với lý do logic và hợp lý, ví dụ ngày mai có kỳ thi nên hôm nay đi ngủ sớm.
• Nguyên nhân cũng có thể được diễn đạt bằng dạng て, như 「忘れて」 (quên), dẫn đến hệ quả là gặp khó khăn. Dạng này không dùng 「ので」, nhưng vẫn thể hiện quan hệ nhân quả.
• Trong bài đọc, câu hỏi 'tại sao' thường trỏ đến câu dùng 「ので」 hoặc 「から」. Đáp án đúng là lý do được nêu trực tiếp như nguyên nhân, không phải lý do khác chỉ được nhắc đến như bối cảnh.

〜ため・〜ように — Mẫu câu chỉ mục đích

Mẫu 「〜ために」 diễn đạt mục đích của hành động được thực hiện một cách cố ý, nghĩa là 'để' hoặc 'nhằm'. Mẫu này đặt sau dạng từ điển của động từ (辞書形, じしょけい), ví dụ 「勉強するために」 (để học). Vì hành động mang tính chủ ý, phần chính của câu thường chứa động từ thể hiện ý muốn hoặc động từ hành động, như 「留学したい」 (muốn du học) hoặc 「行く」(いく, đi).

• 〜ために — để (mục đích có chủ ý). Ví dụ: 「試験に合格するために、毎日単語を覚えます」 (để đỗ kỳ thi, mỗi ngày tôi ghi nhớ từ vựng).
• Trong cấu trúc câu, 「ために」 được đặt sau dạng từ điển của động từ, còn vị ngữ chính của câu nằm ở cuối. Ví dụ: 「体力をつけるために、毎朝走ります」.
• Khi các lựa chọn đưa ra 「ので」 (nguyên nhân) hoặc 「とき」 (thời điểm) để diễn đạt mục đích, cả hai đều không đúng vì không thể hiện mục tiêu muốn đạt được.
• 「〜ために」 phù hợp với mong muốn hoặc ý chí cá nhân của người nói. Trong khi đó, 「〜ように」 được dùng cho mục đích với động từ khả năng (có thể) hoặc động từ phủ định, ví dụ 「忘れないように」 (để không quên).
• Mẫu 「〜ようになる」 diễn đạt sự thay đổi trạng thái từ không thể thành có thể, hoặc từ chưa thành đã. Ví dụ: 「自転車に乗れるようになった」 (cuối cùng cũng biết đi xe đạp). Mẫu này không diễn đạt mục đích.